H παιδική επιθετικότητα και η αντιμετώπισή της στο σύγχρονο δημοτικό σχολείο η περίπτωση της 49ης Περιφέρειας Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

PDF
Δημοσιευμένα: ene 1, 2014
DOI: https://doi.org/10.12681/jret.852
Λέξεις-κλειδιά:
Επιθετικότητα Σχολική βία Εκφοβισμός Συναισθηματική εκπαίδευση Βιωματική μάθηση Σχέσεις συνομηλίκων
Ανδρέας Ζεργιώτης
Περίληψη

Μετά την εγωκεντρική επαναστατική περίοδο της νηπιακής ηλικίας, η πρώτη σχολική ηλικία είναι ίσως η πιο κατάλληλη ηλικία μέσα στην πορεία της ανάπτυξης του παιδιού για να εγγραφούν μέσα του, με βιωματικό και συνάμα ενσυνείδητο τρόπο, συμπεριφορές διαχείρισης της επιθετικότητας. Μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικοποίησης και υγιούς ένταξης όλων των παιδιών στην ομάδα των συνομηλίκων, η αποτελεσματική διαμεσολάβηση και καθοδήγηση των ενηλίκων θα διευκολύνει τα παιδιά στην επίλυση των συγκρούσεων και στην ανάπτυξη μοντέλων καλής διαχείρισης του εαυτού μέσα στην ομάδα αναφοράς τους. Η βιωματική κυρίως εκμάθηση καλών συμπεριφορών και η συναισθηματική εκπαίδευση, θα δώσουν τη δυνατότητα σε όλα τα παιδιά του δημοτικού να αναπτύξουν σταδιακά υγιείς προσωπικότητες και το δικό τους, κατά το δυνατόν αυτόνομο, κώδικα ηθικής. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο ηθικός αυτός κώδικας των παιδιών να στηρίζεται σε ευρύτερα αποδεκτές αξίες, οι οποίες θα μπορούν να ευθυγραμμίζονται με το κοινωνικά πρότυπα και ιδεώδη της κάθε κοινωνίας. Η ατομική αυτή πορεία αυτή του κάθε παιδιού που συντελείται μέσα σε κοινωνικά σύνολα τα οποία αποτελούν τις ομάδες αναφοράς του κάθε παιδιού (π.χ. τάξη, σχολείο, οικογένεια κ.λπ.), αναμένεται να ολοκληρωθεί σταδιακά προς το τέλος αυτής της παιδικής ηλικίας. Οι συγκρούσεις 182 μεταξύ των μαθητών στο δημοτικό σχολείο για διάφορες αιτίες είναι μια πραγματικότητα που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει, ωστόσο το είδος, η ένταση και το μέγεθος των συγκρούσεων αυτών συνιστούν ένα κρίσιμο μέγεθος στην πορεία ανάπτυξης των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας και της κοινωνικοποίησης όλων των παιδιών. Στην παρούσα δημοσίευση θα αναφερθούν και θα παρουσιαστούν θεωρητικά μοντέλα ανάλυσης της παιδικής επιθετικότητας αλλά και συστηματοποιημένες δράσεις για την διαχείριση της παιδικής επιθετικότητας των
παιδιών στο δημοτικό σχολείο και την ανάπτυξη υγιών συμπεριφορών μέσα στην τάξη, στο σχολείο και στην ομάδα των συνομηλίκων γενικότερα, όπως αυτές εξειδικεύονται στο πλαίσιο της 49ης Περιφέρειας Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής, με έδρα τη βορειοδυτική Αττική.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους :

1. Οι συγγραφείς διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, χορηγώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων»  διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0, σύμφωνα με την οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς.

2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή του δημοσιευμένου στο περιοδικό έργου (π.χ. κατάθεση σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την αναγνώριση της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό περιοδικό.

3. Στους συγγραφείς επιτρέπεται να δημοσιεύσουν την εργασία τους online (κατά προτίμηση σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στην ιστοσελίδα τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, όπως επίσης και παλαιότερες και ευρύτερες παραπομπές δημοσιευμένων εργασιών (The Effect of Open Access)

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Ainsworth, M.D.S. (1982). Attachment: Retrospect and prospect. Im C.M. Parkes & J. Stevenson-Hnde (Eds.), The place of attachment in human behavior: New York: Basic Books.
Αρτινοπούλου, Β. (2010). Η Σχολική Διαμεσολάβηση: Εκπαιδεύοντας τους μαθητές στη διαχείριση της βίας και του εκφοβισμού. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη.
Bowlby,J. (1969). Attachment and loss: Vol.1. Attachment. N.Y.: Basic Books.
Βουϊδάσκη, Β (1983). Η επιθετικότητα σαν κοινωνικό πρόβλημα στην οικογένεια και το σχολείο. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Γεωργίου, Ν.Σ. (2011). Σχέση σχολείου-οικογένειας και ανάπτυξη του παιδιού. Αθήνα: Διάδραση.
Γιώτσα, Α., Ζεργιώτης, Α. (2007). Oμάδες Σχολών Γονέων. Προσδοκίες γονέων και ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας. Στο Συμβουλευτική Ψυχολογία: Σύγχρονες Προσεγγίσεις (επιμ. Μ. Μαλικιώση-Λοϊζου) (σελ. 276-295). Εκδόσεις Ατραπός.
Γιώτσα, Α., Μακρή, Ε., Κουτελού, Σ., Σταματελάτου, Α., & Χαβρεδάκη Α. (2011). Συστημική Θεωρία Οικογένειας και Ομάδες Συμβουλευτικής Γονέων. Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 4ος τόμος, σελ.4-24.
Cole, M. & Cole, S.R. (2002). (Επιμ. Ζ. Παπαληγούρα & Π. Βορριά, μτφ. Μ. Σόλμαν). Η ανάπτυξη των παιδιών. (τομ. 1,2) Αθήνα: Δαρδανός.
Cooley, C.H. (1902). Human nature and the social order. N.Y. : Scribner’s.
Crick, N.R & Grotpeter, J.K. (1996). Relational aggression, gender and social-psychological adjustment. Child Development, 67, p.933-1002.
Egeland, B. R., Caslson, E. & Sroufe, L.A. (1993. Resilience as progress. Special Issue: Milestones in the development of resilience. Development and Psychopathology, 5, p. 517-528.
Ηerbert, M. (1998). (Επιμ. Ι.Ν. Παρασκευόπουλος). Ψυχολογικά προβλήματα παιδικής ηλικίας. (τόμος Α΄& Β΄). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Μάνος, Κ. (2005). Ψυχολογία του εφήβου. Αθήνα.: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Mead, G.H. (1934). Mind, self and society. Chicago: University of Chicago Press.
Μυλωνάκου, Η. (2009). Συνεργασία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας. Αθήνα: Αυτοέκδοση.
Παρασκευόπουλος, Ι.Ν. (1985). Εξελικτική Ψυχολογία: Η ψυχική ζωή από τη σύλληψη ως την ενηλικίωση. Τόμοι 1-4. Αθήνα: αυτοέκδοση.
Perlman, M. & Ross, H.S. (1997). The benefits of parent intervention in children’s disputes: An examination of concurrent changes in children’s fighting styles. Child Development, 68, p.600-700.
Πιανός, Κ. (1998). Ψυχοκοινωνικές Διαταραχές και Αντιμετώπιση τους. Αθήνα : Εκδόσεις Έλλην.
Σούρας, Δ. (2007). Από τη βία στη βία. Αθήνα : Εκδόσεις Κάκτος
Plummer, D. M. (2009). (Επιμ. Β. Νίκα) Παιχνίδια Διαχείρισης Θυμού για Παιδιά. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκης.
Rigby, K. (2010). Case Studies: Addressing Bulling in Queensland Schools. Developed for Queensland Government.
Rohner & A. Khaleque (2008). Handbook for the Study of Parental Acceptance and Rejection (4th ed.) (pp. 43-106). Storrs, CT: Rohner Research Publications.
Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (2009). (Μετ. Α. Γιώτσα) Πρόγραμμα Πρόληψης της Βίας για την Προστασία των Μικρών Παιδιών. ACT/Μικροί Μεγάλοι Μαζί Εναντίον της Βίας ACT/ΜΜΜΕ-Βίας. Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Γονέων 8 Εβδομαδιαίων Συναντήσεων. Εγχειρίδιο Γονέων. Αθήνα: Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων.
Silvern, S.B. & Williamson, P.A. (1987). The effects of video game play on young children's aggression, fantasy, and prosocial behavior. Journal of Applied Developmental Psychology, Volume 8, Issue 4, October–December 1987, p. 453–462.
Sroufe, L.A., Carlson E. & Shulman, S. (1993). Individuals in relationships: Development from infancy through adolescence. In D.C. Funder, R.D. Parke, C. Tomilson-Keasey & K. Widaman (Eds.) Studying life through time: Personality and development. Washington: A.P.A.
Stallard, P. (2006). (Επιμ. Μ. Ζαφειροπούλου) Σκέφτομαι Σωστά – Νιώθω καλά. ¨Ένα Εγχειρίδιο Γνωσιακής – Συμπεριφοριστικής Θεραπείας για Παιδιά & Νέους. Αθήνα: Εκδόσεις Δαρδανός.
Χαμόγελο του Παιδιού (2012). Ευρωπαϊκή Έρευνα για το Φαινόμενο του Σχολικού Εκφοβισμού. Διαθέσιμο (στα ελληνικά): www.hamogelo.gr/e-abc.eu/gr.
Χατζηχρήστου, Χ. Γ. (2003) Πρόγραμμα Πρόληψης και Προαγωγής της Ψυχικής Υγείας και της Μάθησης. Κοινωνική και Συναισθηματική Αγωγή στο Σχολείο. Αθήνα:. Κέντρο Έρευνας & Εφαρμογής της Σχολικής Ψυχολογίας, Τομέας Ψυχολογίας, Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών.
Woolfolk, A.(2007). (Eπιμ. Μακρή–Μπότσαρη, Ε.) Εκπαιδευτική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Έλλην. πολλά κεφάλαια σε βιβλία, καθώς και άρθρα σε αναγνωρισμένα επιστημονικά περιοδικά με κριτές και πρακτικά συνεδρίων.