Τα προβλήματα συμβολοποίησης στο παιδί με νοητική υστέρηση εννοιολογικη και κλινική προσέγγιση


Δημοσιευμένα: Αυγ 4, 2015
Λέξεις-κλειδιά:
Περιέχον και περιεχόμενο της σκέψης Αναπτυξιακή δυσαρμονία Ψυχοπαθολογία της σκέψης Μαθησιακές δυσκολίες Νοητική υστέρηση Συμβολοποίηση
Λάμπρος Σταύρου
Bernard Gibello
Δημήτριος Σαρρής
Περίληψη

Το άρθρο αυτό εκπονήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του Εργαστηρίου Ειδικής και Θεραπευτικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) με το Εργαστήριο Ψυχοπαθολογίας της Ταυτότητας, της Σκέψης και των Διαδικασιών της Υγείας (Laboratoire de psychopathologie de Γ Identité, de la Pensée et des Processus de santé) του Πανεπιστημίου Paris X, του οποίου προΐσταται ο καθηγητής B. Gibello.
Ειδικότερα, σε μια πρώτη φάση επιχειρείται μια διεπιστημονική συνάρθρωση των θεωρητικών και κλινικών δεδομένων - πορισμάτων (της γνωστικής, κλινικής και πειραματικής ψυχολογίας), τα οποία αφορούν σε συγκεκριμένες διαταραχές της νοημοσύνης, όπως οι εξελικτικές και γνωστικές δυσαρμονίες, οι ψυχώσεις και η νοητική σύγχυση.
Υποστηρίζουμε ότι η δομή της σκέψης συναρθρώνεται από: (i) το περιεχόμενο της σκέψης (contenu de pensée) και (ii) το περιέχον της σκέψης (contenant de pensée).
Τα περιέχοντα της σκέψης είναι στενά συνδεδεμένα με τους γνωστικούς μηχανισμούς μάθησης, γι’ αυτό η δυσλειτουργία τους επιφέρει έναν ορισμένο αριθμό μαθησιακών δυσκολιών. Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις κατηγορίες περιεχόντων της σκέψης, οι οποίες βρίσκονται σε στενή αλληλεπίδραση: (i) τα φαντασιωτικά περιεχόμενα της σκέψης (contenants de pensée fantasmatiques), (ii) τα γνωστικά περιέχοντα της σκέψης (contenants de pensée cognitifs), (iii) τα ναρκισσιστικά περιέχοντα της σκέψης (contenants de pensée narcissiques).
H δυσλειτουργία ενός περιέχοντος της σκέψης στο παιδί των πρώτων σχολικών χρόνων επιφέρει μια σειρά μαθησιακών δυσκολιών. Πιο συγκεκριμένα, η δυσλειτουργία των γνωστικών περιεχόντων της σκέψης προκαλεί σε μεγάλο βαθμό, δυσκολίες σε ειδικούς» γνωστικούς τομείς, η κανονική εξέλιξη και λειτουργία των οποίων αποτελούν προαπαιτούμενα για (i) την έμεση εισαγωγή - μύηση στα γραπτά σύμβολα στο νηπιαγωγείο και την άμεση εισαγωγή, κατάκτηση και πρόσκτηση της γραφής και ανάγνωσης στο δημοτικό σχολείο, και (ii) την κατάκτηση και πρόσκτηση των λογικομαθηματικών εννοιών στο νηπιαγωγείο και το δημοτικό σχολείο.
Σημειώνουμε ότι η θεωρία του περιέχοντος και του περιεχομένου της σκέψης είναι απόρροια της κλινικής παρατήρησης παιδιών και εφήβων με μαθησιακές διαταραχές. Συνακόλουθα, η παραπάνω θεωρία μπορεί να συμ- βάλει στη δόμηση ενός θεσμικού πλαισίου εκπαίδευσης και επανεκπαίδευσης των παιδιών με γνωστικές διαταραχές.
Σε μια δεύτερη φάση, επιχειρείται μια ψυχοπαθολογική, δυναμική και δομική προσέγγιση των προβλημάτων συμβολοποίησης και πνευματικοποίησης των παιδιών με νοητική υστέρηση (déficients mentaux). Τα αποτελέσματα των προβολικών και ψυχομετρικών δοκιμασιών αναδεικνύ ουν μια καθυστέρηση στην ανάπτυξη των διαδικασιών αφαίρεσης και κατηγοροποίησης, όπως, επίσης, και αντικειμενικές ενδείξεις ενός φτωχού σχεσιοδυναμικού πεδίου.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
ANZIEU D., (1985), Le Moi-peau, Paris: Dunod.
BEAUGHESNE H., GIBELLO B., (1991), Traité de psychopathologie infantile, Paris: PUF.
BENONY H., (1989), Les aspects psychopathologiques dans la myopathie de Duchenne de Boulogne, Thèse de doctorat en psychologie, Paris V.
CAPLAN N., CHOY M.H., WITHMORE J.K., (1992), Indochinese refugee families and academic achievement, Scientific American, 266, 2, 19-24.
CASE R., (1985), Intellectual development, New-York: Academic press.
CHABERT C., (1983), Le Rorschach en clinique infantile, Paris: Dunod.
CONDON W.S., SANDERS L., (1974), Neonate movement is synchronised with adult speech: interactional participation and langage acquisition, Science 193, 99-101.
EDWARD B., (1982), Dessiner grâce au cerveau droit, Bruxelles: Mardaga.
ERICKSON E.H., (1959), Enfance et Société, Neuchâtel: Delachaux et Niestlé.
FODOR J.A., (1983), The modularity of the mind·. An essay on faculty psychology, Cambridge: The MIT Press.
FREUD A., (1968), Le normal et le pathologique chez Γ enfant, Paris: NRF.
FREUD S. (1918), L’ homme aux loups, in Cinq Psychanalyses, Paris: PUF.
GIBELLO B. (1990), Conflits phsychologique, Apprentissages & Intelligence Chap. IV de Γ ouvrage collectif: Conflits: Origines, évolution, dépassements, Marseille: Collection Hommes &
Perspectives.
GIBELLO B., (1984), U enfant à F intelligence troublée, Paris: Paï- dos, Le Centurion.
GIBELLO B., (1989), L’ enfant à F intelligence troublée, Paris:
Centurion.
JAMMET P., (1991), Note sur les processus de pensée et la relation d’ objet, Adolescence, 9.
JOULE R.V., BEAUVOIS J.N., (1987), Petit traité de manipulation à F usage des honnêtes gens, Grenoble: PUG.
KADROS M.T., (1985), Retard d’ organisation du raisonnement chez des enfants infirmes moteurs cérébraux à polyhandica- caps et tentative de prise en charge, Neuropsych. Enfance Sp Adolescence, 33 (1), 13-20.
LANG J.N., (1974), Le notion d5 arriération mentale, Neuropsychiatrie infantile, 22, 1-2.
LEBOVICI S., SOULE M., (1985), Traité de psychiatrie de F Infant et de F adolescent, Paris: PUF.
MISES R., (1971), La cure institutionelle des déficiences intellectuel les dysharmoniques chez F enfant, Neuropsy de F enfant, 19, 5, 253-258.
MISES R., (1985), Cinq études de psychopathologie de F enfant,
Paris: Privât.
MOUNOUD P., (1968), Construction et utilisation d’ instruments chez Γ enfant de 4 à 8 ans, Revue Suisse de Psychologie, 27, 200-208.
MOUNOUD P., (1973), Les conversations physiques chez le bébé, Bulletin Psychologique, 312, 13-14, 722-728.
MOUNOUD P., (1974), Les constructions de l’objet par le bébé, Bulletin d5 Audiophonologie, 4, 419-438.
MOUNOUD P., BOWER T.G.R., (1974). Conversations of weight in infants. Cognitions, 3, 29-40.
NADEL J., (198Q), Imitation et communication entre jeunes enfants, Paris: PUF.
PIAGET J., (1977), La naissance de Vintellignce chez Venfant, Neuchâtel: Delachaux-Niestlé.
RACAMIER P.C., (1989), Antioedipe et ses destins, Paris: Apsygée
SA R RIS D., (à paraître), The contribution of the taile’s Atelier in the remediation of Children 5-10 years old, European Journal on mental Disability.
ΣΤΑΥΡΟΤ A., (1995), Σωματικό σχήμα και λογικά μαθηματικές έννοιες στο νοητικά καθυστερημένο παιδί, Ανακοίνωση στο Β' Πανελλήνιο Συνέδριο: Διδακτική των Μαθηματικών και Πληροφορική στη Εκπαίδευση, Πανεπιστήμιο Κύπρου, 26-28 Απριλίου 1995, Λευκωσία, Κύπρος.
STAYROU L., (1995), La pensée logique chez Γ enfant déficient
mental, Ioannina: Presses de T Université de Ioannina, Grèce.
STAVROU L., GARDOU C., (1995), The intelligence and education of handicap children according Binet, Travail présenté au congrès international de psychologie, 2-7 Juillet, 1995, Athènes.
STAVROU L., FIJALKOW J., (1997), Les modalités de copie et le niveau de maîtrise de T écrit par T enfant, Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικοίι Τμήματος Νηπαγωγών της Σχολ.ής Επιστημών Αγωγής τον Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τόμος Α'.
STAVROU L., SARRIS D., (1997), L’ image du corps chez les infirmes moteurs cérébraux (I.M.C. ) au travers des épreuves projectives, Revue Européene du Handicap Mental, vol. 4, pp. 19-28.
VERDIERR-GIBELLO M.L., (1985), De P objet fluctuant à l’objet logique: une approche pédagogique et thérapeutique des ROR, Neuropsyeh. Enfance & Adolescence, 33, (1), 21-29.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)