Σχέση μεταξύ φυσικής δραστηριότητας κινητικής απόδοσης και δείκτη μάζας σώματος σε παιδιά πρώιμης παιδικής ηλικίας

PDF
Δημοσιευμένα: Ιαν 1, 2015
DOI: https://doi.org/10.12681/jret.9631
Λέξεις-κλειδιά:
Επίπεδο φυσικής δραστηριότητας Αριθμός βημάτων Βαθμός κινητικής απόδοσης Κινητική μάθηση Δείκτης μάζας σώματος Προσχολική ηλικία Συσκευή μέτρησης βημάτων
Χαρίλαος Κ. Ζάραγκας
Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Περίληψη

Πολλές έρευνες αναφέρουν τη χρήση συσκευής μέτρησης βημάτων για την εκτίμηση του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας (Ε.Φ.Δ.) (Tudor- Locke, 2004, 2011), οι οποίες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι για την προστασία της υγείας των ανθρώπων χρειάζεται ένας αριθμός 10.000 βημάτων την ημέρα. Πολλοί ερευνητές για το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας των παιδιών αναρωτιούνται αν ο συγκεκριμένος αριθμός βημάτων είναι πολύ μικρός για το Ε.Φ.Δ. αλλά και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην πρώιμη παιδική ηλικία. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να εκτιμηθεί τόσο ο εβδομαδιαίος αριθμός βημάτων όσο και ο αριθμός βημάτων ανά ημέρα των παιδιών πρώιμης παιδικής ηλικίας από διάφορες περιοχές της Ηπείρου και της Κέρκυρας. Η έρευνα αυτή συγκεκριμένα, μελετά το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας (Ε.Φ.Δ.) μέσω της χρήσης συσκευής μέτρησης των βημάτων (αριθμός βημάτων ανά ημέρα), το βαθμό κινητικής απόδοσης  (Β.Κ.Α.), μέσω  της  χρήσης συστοιχίας δεκαοκτώ κινητικών δοκιμασιών (MOT – test, 4- 6 ετών των Zimmer & Volkamer, 1987), το δείκτη μάζας σώματος (Δ.Μ.Σ.), μέσω της μέτρησης ύψους και βάρους, και τη σχέση αυτών των μεταβλητών. Το δείγμα αποτελούνταν από 320 παιδιά (160 αγόρια, 160 κορίτσια), ηλικίας 60 μηνών (±7,5), τα οποία δεν επιλέγηκαν τυχαία, αλλά σύμφωνα με την πρόσβαση που είχε ο ερευνητής σε δημόσια και ιδιωτικά νηπιαγωγεία των Ν. Άρτας, Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας και Κέρκυρας κατά τις σχολικές χρονιές 2012 – ’13, 2013 – ’14 και 2014 –‘15. Για τον καθορισμό του αριθμού βημάτων επιλέχτηκαν δώδεκα βηματομετρητές, τύπου YAMAX DIGI-WALKER Electronic Pedometer (SW – 200 System Walking Program). Τα παιδιά φόρεσαν το βηματομετρητή στη ζώνη του παντελονιού τους για μια βδομάδα, συγκεκριμένα από το πρωί αμέσως μόλις σηκώνονταν από τον ύπνο, κατά τη διάρκεια της ημέρας μέχρι τη στιγμή της βραδινής κατάκλισης. Όλες οι μετρήσεις έγιναν κατά τη διάρκεια λειτουργίας των νηπιαγωγείων από τον ερευνητή και σε συνεργασία με τους γονείς. Χρησιμοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση, εφαρμόστηκε η μέθοδος της πολυμεταβλητής ανάλυσης διακύμανσης (Multivariate Analysis of Variance – MANOVA) και έγινε ανάλυση παλινδρόμησης (Regression Analysis). Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι ο μέσος όρος του αριθμού βημάτων των παιδιών για το μεγαλύτερο μέρος του δείγματος ανά ημέρα είναι μικρότερος των 10.000 βημάτων που προτείνονται από ερευνητές. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας συμφωνούν με αποτελέσματα για τον εβδομαδιαίο αριθμό βημάτων των νηπίων καθώς και για το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας με αποτελέσματα άλλων σχετικών ερευνών που διεξήχθησαν τόσο στο διεθνή όσο και στον ελληνικό χώρο για την προσχολική ηλικία. Βρέθηκε ένα μεγάλο ποσοστό 64,0% που είχε κανονικό βαθμό κινητικής απόδοσης (Β.Κ.Α.), 20,5% πολύ καλό, αλλά και ένα ποσοστό 15,5% κάτω του κανονικού με το 1,5% αυτού να παρουσιάζει εμφανείς κινητικές αδυναμίες. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στο Β.Κ.Α. μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, παρατηρήθηκαν όμως μεταξύ ηλικιακών ομάδων με τα μεγαλύτερα νήπια να πετυχαίνουν καλύτερες επιδόσεις. Βρέθηκαν επίσης, ποσοστά, 1,2% λιποβαρή, 85,0% με κανονικό Δ.Μ.Σ., 12,8% υπέρβαρα και 0,3% παχύσαρκα. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης παλινδρόμησης έδειξαν ότι υπάρχει θετική σχέση μεταξύ εβδομαδιαίου αριθμού βημάτων (Ε.Φ.Δ.) και Β.Κ.Α., και μια αρνητική σχέση μεταξύ αριθμού βημάτων (Ε.Φ.Δ.) και Δ.Μ.Σ. Συμπερασματικά, τα παιδιά που είχαν μεγάλο εβδομαδιαίο αριθμό βημάτων παρουσίασαν καλές επιδόσεις του Β.Κ.Α. και κανονικές τιμές του Δ.Μ.Σ., σε αντίθεση τα παιδιά που παρουσίασαν μικρό εβδομαδιαίο αριθμό βημάτων εμφάνισαν χαμηλές επιδόσεις του Β.Κ.Α. και για ένα μεγάλο μέρος του δείγματος εμφάνισαν και μεγάλες τιμές του Δ.Μ.Σ.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους :

1. Οι συγγραφείς διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, χορηγώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων»  διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0, σύμφωνα με την οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς.

2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή του δημοσιευμένου στο περιοδικό έργου (π.χ. κατάθεση σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την αναγνώριση της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό περιοδικό.

3. Στους συγγραφείς επιτρέπεται να δημοσιεύσουν την εργασία τους online (κατά προτίμηση σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στην ιστοσελίδα τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, όπως επίσης και παλαιότερες και ευρύτερες παραπομπές δημοσιευμένων εργασιών (The Effect of Open Access)

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Abel, M., Hannon, J., Mullineaux, D., & Beighle, A. (2011). Determination of step rate thresholds corresponding to physical activity classifications in adults. Journal of Physical Activity & Health, 8: 45–51.
Al-Hazzaa, HM., & AI-Rasheedi AA. (2007). Adiposity and physical activity levels among preschool children in Jeddah, Saudi Arabia. Journal of Saudi Medicine, 28(5): 766-773.
Beets, MW., Agiovlasitis, S., Fahs, CA., Ranadive, SM., & Fernhall, B. (2010). Adjusting step count recommendations for anthropometric variations in leg length. Journal of Science & Medicine Sport, 13(5): 509–512.
Beets, MW., Bornstein, D., Beighle, A., Cardinal, BJ., & Morgan, CF. (2010). Pedometer-measured physical activity patterns of youth: a 13- country review. American Journal of Preventive Medicine, 38(2): 208–216.
Bell, AC., Finch, M., Wolfenden, L., Fitzerald, M., Morgan, PJ., Jones, J., Freund, M., & Wiggers, J. (2015). Child physical activity levels and associations withy modifiable characteristics in centre-based childcare. Australian & New Zealand Journal of Public Health, 39(3): 232-236.
Βδέλλα, Γ., Γιαννακίδου, Δ., Παυλίδου, Σ., Κόκκινου, Δ., Χατζηνικολάου, Α., & Καμπάς, Α., (2012). Συγκριτική μελέτη του αριθμού βημάτων παιδιών προσχολικής ηλικίας από την Ελλάδα σε σχέση με τον προτεινόμενο αριθμό βημάτων. Στη θεματική Ενότητα: Φυσική δραστηριότητα, στα Πρακτικά περιλήψεων για αναρτημένες ανακοινώσεις του 20ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού, Σ.Ε.Φ.Α.Α. Κομοτηνής Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, Κομοτηνή, Μάϊος, 2012, σελ. 4-5.
Clemes, SA., & Biddle, SJ. (2013). The use of pedometers for monitoring physical activity in children and adolescents: measurement considerations. Journal of Physical Activity and Health, 10(2): 249-262.
Cole, J.T., Bellizzi, M., Flegal, M.K., & Dietz, W., (2000). Establishing a standard definition for child overweight and obesity worldwide: international survey. Journal of Body Mass, Vol. 320: 1240.
Corbin, C., Lindsey, R., & Welk, G. (2001). Άσκηση Ευρωστία Υγεία. Επιμ.: Β., Κλεισούρας. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης.
Cox, M., Schofield, G., Greasle, N, & Kolt, GS. (2006). Pedometer steps in primary school-aged children: a comparison of school-based and out-of-school activity. Journal of Sciences Medicine & Sports, 9(1-2): 91-97.
Craig, CL., Cameron, C., & Tudor-Locke, C. (2013). Relationship between parent and child pedometer-determined physical activity: a sub-study of the CANPLAY surveillance study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 18(10): 8.
De Craemer, M., De Decker, E., De Bourdeaudhuij, I., Verloigne, M., Manios, Y., & Cardon, G. (2015). The translation of preschoolers’ physical activity guidelines into a daily step count target. Journal of Sport Sciences, 33(10): 1051-1057.
De Craemer, M., De Decker, E., Santos- Lozano, A., Veroigne, M., De Bourdeaudhuii, I., Deforche, B., Cardon, G. (2015). Validity of the Omron pedometer and the actigraph step count function in preschoolers. Journal of Science and medicine in Sport / Sports Medicine Australia, 18(3): 289 -293.
Duncan, JS., Schofield, G., & Duncan, EK. (2006). Pedometer – determined physical activity and body composition in New Zealand children. Journal of Medicine Sciences & Sports Exercise, 338(8): 1402-1409.
Gallahue, D. (2002). Αναπτυξιακή Φυσική Αγωγή για τα Σημερινά Παιδιά. Μετ. – Επιμ.: Χρ. Ευαγγελινού, & Α., Παππά. θεσσαλονίκη: University Studio Press.
Haywood, K. (1988). Life Span Motor Development. Champaing, Illinois: Human Kinetics Publishers.
Huberty, J., Beets, M., Beighle, A. (2013). Effects of a policy – level intervention on children’s pedometer – determined physical activity: preliminary findings from Movin’ Afterschool. Journal of Public Health Management and Practice, 19(6): 525–528.
Kambas, A., Michalopoulou, M., Fatouros, IG., Christoforidis, C., Manthou, E., Giannakidou, D., Venetsanou, F., Haberer, E., Chatzinikolaou, A., & Zimmer, R. (2012). The relationship between motor proficiency and pedometer–determined physical activity in young children. Journal of Pediatric Exercise Science, 24 (1): 34–44.
Lubans, DR., & Morgan, PJ. (2009). Social, psychological and behavioral correlates of pedometer step counts in a sample of Australian adolescents. Journal of Medicine Sciences & Sport, 12(1): 141-147.
Lubans, DR., Morgan, PJ., & Tudor–Locke, C. (2009). A systematic review of studies using pedometers to promote physical activity among youth. Journal of Preventive Medicine, 48(4): 307-315.
Marshall, SJ., Levy, SS., Tudor-Locke, CE., Kolkhorst, FW., Wooten, KM., Ji M., Macera, CA., & Ainsworth, BE. (2009). Translating physical activity recommendations into a pedometer-based step goal: 3000 steps in 30 minutes. American Journal of Preventive Medicine, 36: 410–415.
McKee, DP., Murtagh, EM., Boreham, CA., Nevill, AM., & Murphy, MH. (2012). Seasonal and annual vaiaion in young children’s physical activity. Journal of Medicine Science Sports Exercise, 44(7): 1318 -1324.
McNamara, E., Hudson, Z., & Taylor, SJ. (2010). Measuring activity levels of young people: the validity of pedometers. British Medical Bulletin, 95: 121–137.
National Association for Sport and Physical Education, (2002). Active Start: a statement of physical activity guidelines for children birth to five years old. AAHPERD Publications, Oxon Hill, Md.
Oliver, M., Schofield, GM., & Kolt, GS. (2007). Pedometer accuracy in physical activity assessment of preschool children. Journal of Science Medicine Sport, 10(5): 303–310.
Pagels, P., Boldemann, C., & Raustorp, A. (2011). Comparison of pedometer and accelerometer measures of physical activity during preschool time on 3 – to 5-year–old children. Journal of Acta Pediatrica, 100(1): 116-120.
Raustorp, A., & Ludvigsson, J. (2007). Secular trends of pedometer-determined physical activity in Swedish school children. Journal of Acta Pediatrica, 96(12): 1824-1828.
Reznik, M., Wylie –Rosett, J., Kim, M., & Ozuah, PO. (2013). Physical activity during school in urban minority kindergarten and first-grade students. Journal of Pediatrics, 131(1): e81-87.
Rowe, DA., Welk, GJ., Heil, DP., Mahar, MT., Kemble, CD., Calabro, MA., & Camenisch, K. (2011). Stride rate recommendations for moderate intensity walking. Journal of Medicine Science Sports Exercise, 43: 312–318.
Ρουμελιώτη, Ε., Γιαννακίδου, Δ., Βδέλλα, Γ., Ορφανίδου, Ε., φατούρος, Ι., & Καμπάς, Α., (2012). Η επίδραση του δείκτη μάζας σώματος και του φύλου στην καταγεγραμμένη απόσταση του βηματόμετρου OMRON HJ-720 σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Στη θεματική Ενότητα: Φυσική δραστηριότητα, στα Πρακτικά περιλήψεων για αναρτημένες ανακοινώσεις του 20ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού, Σ.Ε.Φ.Α.Α. Κομοτηνής Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, Κομοτηνή, Μάϊος, 2012, σελ. 3.
Schmidt, R., & Weisberg, C. (2009). Κινητική Μάθηση και Απόδοση. Μια Εφαρμοσμένη Προσέγγιση. Επιμ.: Μ. Μιχαλοπούλου. Αθήνα: Αθλότυπο.
Sigmund, E., De Ste Croix, M., Miklánková, L., & Frömel, K. (2007). Physical activity patterns of kindergarten children in comparison to teenagers and young adults. European Journal of Public Health, 17(6): 646-651.
Sigmund, E., Sigmundova, D., El Ansari, W. (2009). Changes in physical activity in pre-schoolers and first-grade children: longitudinal study in the Czech Republic. Journal of Child Care, Health and Development, 35(3): 376-382.
Tudor-Locke, C., & Bassett, DR. (2004). How many steps/day are enough? Preliminary pedometer indices for public health. Journal of Sports Medicine, 34(1): 1–8.
Tudor-Locke, C., Craig, CL., Aoyagi, Y., Bell, RC, Croteau,KA., De Bourdeaudhuii, I., Ewald, B., Gardner, AW., Hatano, Y., Lutes, LD., Matsudo, SM., Ramirez–Marrero FA., Rogers, LQ., Rowe, DA., Schmidt, MD., Tully, MA., & Blair, SN. (2011). How many steps/day are enough? For older adults and special populations. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 28(8): 80.
Tudor-Locke, C., Craig, CL., Beets, MW., Belon, S., Cardon, GM., Duncan, S., Hatano, Y., Lubans DR., Olds, TS., Raustorp, A. Rowe, DA., Spence, JC., Tanaka, S., & Blair, SN. (2011). How many steps/day are enough? For children and adolescents. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 28(8): 78.
Tudor-Locke, C., Craig, CL., Bown, WJ., Clemes, SA., De Cocker, K., Giles- Corti, B., Hatano, Y., Inoue, S., Matsudo, SM., Mutrie, N., Oppert, JM., Rowe, DA., Schmidt, MD., Schofield, GM., Spence, JC., Teixeira, PJ., Tully, MA., & Blair, SN. (2011). How many steps/day are enough? For adults. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 28(8): 79.
Tudor-Locke, C., Craig, CL., Cameron, C., & Griffiths, JM. (2011). Canadian children’s and youth’s pedometer–determined steps/day, parent-reported TV watching time, and overweight/obesity: the CANPLAY Surveillance Study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 25(8): 66.
Tudor-Locke, C., Lee, SM., Morgan, CF., Beighle, A., & Pangrazi, RP. (2006). Children’s pedometer- determined physical activity during the segmented school day. Journal of Medicine and Science in Sports and Exercise, 38(10): 1732–1738.
Tudor-Locke, C., McClain, JJ., Hart, TL., Sisson, SB., & Whasington, TL. (2009). Pedometry methods for assessing free-living youth. Journal of Research Quarterly for exercise and sport, 80(2): 175-184.
Tudor-Locke, C., McClain, JJ., Hart, TL., Sisson, SB., & Whasington, TL. (2009). Expected values for pedometer-determined physical activity in youth. Journal of Research Quarterly for exercise and sport, 80(2): 164-174.
Tudor-Locke, C., Sisson, SB., Collova, T., Lee, SM., & Swan, PD. (2005). Pedometer-determined step count guidelines for classifying walking intensity in a young ostensibly healthy population. Canadian Journal of Applied Physiology, 30: 666–676.
Tudor-Locke, C., Williams, JE. Reis, JP. & Pluto, D. (2004). Utility of pedometers for assessing physical activity: construct validity. Journal of Sports Medicine (Aukland, N.Z.), 34(5): 281–291.
Tudor-Locke, C., Williams, JE., Reis, JP., & Pluto, D. (2002). Utility of Pedometers for Assessing Physical Activity: convergent validity. Journal of Sports Medicine, 32: 795-808.
Wickel, EE., Eisenmann, JC., Pangrazi, RP., Graser, SV., Raustorp, A., Tomson, LM., & Coddihy, TF.(2007). Do children take the same number of steps every day? American Journal of Human Biology, 19(4): 537-543.
Παππάς, Χρ. (2006). Η επίδραση των κοινωνικών εξελίξεων στη ζωή και την κινητικότητα των παιδιών. Αθήνα: Gutenberg.
Χατζηχαριστός, Δ. (2003). Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής από τη Θεωρία στην Πράξη, Αθήνα: Αυτοέκδοση.