Μηχανές-Δικαστές με Τεχνητή Νοημοσύνη. Με Ηθική;

PDF
Δημοσιευμένα: May 1, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/plogos.33468
Λέξεις-κλειδιά:
Ηθική δικαστικές αποφάσεις Τεχνητή Νοημοσύνη ηθικώς δρώσα τεχνητή οντότητα Ηθική των Μηχανών
Ιωάννα Μαλανδράκη
Περίληψη

Ο ορμητικά εξελισσόμενος ρυθμός προόδου στον τεχνολογικό πολιτισμό αναδιαμορφώνει τους περισσότερους τομείς της εποχής. Είναι, μάλιστα, πρόδηλο πως η εξάρτηση, που προκύπτει, από την Τεχνολογία ορίζει τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου εγείροντας συχνά δικαιολογημένες ανησυχίες για τα καινά γεγονότα. Αυτές διατυπώνονται σε σχέση με διάφορες εκφάνσεις της Τεχνολογίας με την Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) να αποτελεί, ίσως, την πιο αιχμηρή έχοντας εκτεταμένη χρήση σε ποικίλα πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η διαδικασία λήψης δικαστικών αποφάσεων αποτελεί αξιοσημείωτο επιμέρους πεδίο εφαρμογής της Τ.Ν. και για αυτόν τον λόγο είναι αντικείμενο πραγμάτευσης του παρόντος δοκιμίου. Αρχικά, στο δοκίμιο γίνεται λόγος για τον τεχνολογικό πολιτισμό και τις επιδράσεις του. Εν συνεχεία, παρουσιάζεται η διεκπεραίωση δικαστικών αποφάσεων με Τ.Ν. τη δεδομένη χρονική στιγμή και προσεγγίζεται ο ηθικοφιλοσοφικός προβληματισμός για τις ηθικώς δρώσες τεχνητές οντότητες. Τέλος, εκτίθενται τα ουσιώδη πορίσματα.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Articles
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 4.0.

Οι Συγγραφείς που δημοσιεύουν εργασίες τους σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους:

  1. Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης, ενώ ταυτόχρονα τα πνευματικά δικαιώματα της εργασίας προστατεύονται σύμφωνα με την χρήση άδειας που υιοθετεί ο «Παιδαγωγικός Λόγος - Περιοδική Έκδοση για τις Επιστήμες του Ανθρώπου και την Εκπαίδευση» : Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 (CC BY-NC-ND). Αυτή η άδεια επιτρέπει στους άλλους να έχουν πρόσβαση στο έργο και να το μοιράζονται με άλλους, εφόσον κάνουν αναφορά σε αυτό, ωστόσο δεν μπορούν να το αλλάξουν με κανένα τρόπο ούτε να το χρησιμοποιούν για εμπορική χρήση.
  2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές και πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για τη μη αποκλειστική διανομή της εργασίας, όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό αυτό (π.χ. κατάθεση σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την προϋπόθεση της αναγνώρισης και την αναφοράς της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό.
  3. Το περιοδικό επιτρέπει και ενθαρρύνει τους συγγραφείς να καταθέτουν τις εργασίες τους μέσω διαδικτύου (π.χ. σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή στους προσωπικές τους ιστοσελίδες) πριν και μετά από τις διαδικασίες της δημοσίευσης, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγική ανταλλαγή ιδεών και σκέψεων, καθώς επίσης και σε γρηγορότερη και μεγαλύτερη χρήση και ευρετηρίαση της δημοσιευμένης εργασίας
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Anderson, Michael, Susan Leigh Anderson, Alkis Gounaris, and George Kosteletos. “Towards Moral Machines: A Discussion with Michael Anderson and Susan Leigh Anderson.” Conatus – Journal of Philosophy 6, no. 1 (2021): 177-202. https://doi.org/10.12681/cjp.26832.
Anderson, Michael and Susan Leigh Anderson. “Machine Ethics: Creating an Ethical Intelligent Agent.” AI Magazine 28, no. 4 (2007): 15-26. https://doi.org/10.1609/aimag.v28i4.2065.
Angwin, Julia, Jeff Larson, Surya Mattu, and Lauren Kirchner. “Machine Bias. There’s software used across the country to predict future criminals. And it’s biased against blacks.” ProPublica, May 23, 2016. https://www.propublica.org/article/machine-bias-risk-assessments-in-criminal-sentencing.
Arendt, Hannah. The Human Condition. The University of Chicago Press, 1998.
Arendt, Hannah. Περί Βίας. Μεταφρασμένη από τη Βάνα Νικολαΐδου-Κυριανίδου. Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2000.
Beijing Internet Court. “Beijing Internet Court launches online litigation service center.” Last modified July 1, 2019. https://english.bjinternetcourt.gov.cn/2019-07/01/c_190.htm.
Berkowitz, Roger. “The Power of Non-Reconciliation – Arendt’s Judgement of Adolf Eichmann.” HannahArendt.Net 6, no. 1/2 (2012). https://doi.org/10.57773/hanet.v6i1/2.11.
Bostrom, Nick. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press, 2014.
Γούναρης, Άλκης και Γιώργος Κωστελέτος. «Γράφοντας τον αλγόριθμο του Καλού: Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως μηχανή απόδοσης Δικαιοσύνης». Ηθική. Περιοδικό φιλοσοφίας 19 (2024): 5-27. https://doi.org/10.12681/ethiki.39654.
Chomsky, Noam, Hannah Arendt and Susan Sontag. “The Legitimacy of Violence as a Political Act.” In Dissent, Power and Confrontation, edited by Alexander Klein. McGraw-Hill, 1971.
Fanon, Frantz. Της γης οι κολασμένοι. Μεταφρασμένο από την Αγγέλα Αρτέμη. Εκδόσεις Κάλβος, 1982.
Gounaris, Alkis, George Kosteletos and Maria-Artemis Kolliniati. “Virtue in the machine: beyond a one-size-fits-all approach and Aristotelian ethics for Artificial Intelligence.” Conatus – Journal of Philosophy (υπό έκδοση).
Israni, Ellora Thadaney. “When an Algorithm Helps Send You to Prison.” The New York Times, October 26, 2017. https://www.nytimes.com/2017/10/26/opinion/algorithm-compas-sentencing-bias.html.
Jackson, Eugenie and Christina Mendoza. “Setting the Record Straight: What the COMPAS Core Risk and Need Assessment Is and Is Not.” Harvard Data Science Review 2, no. 1 (2020). https://doi.org/10.1162/99608f92.1b3dadaa.
Jackson, Peter. Introduction to Expert Systems. Addison-Wesley, 1999.
Müller, Vincent C. “Ethics of Artificial Intelligence and Robotics.” The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2020 Edition), edited by Edward N. Zalta. https://plato.stanford.edu/entries/ethics-ai/#BiasDeciSyst.
Russel, Stuart. Συμβατή με τον άνθρωπο; η Τεχνητή Νοημοσύνη και το πρόβλημα του ελέγχου. Μεταφρασμένο από τον Νίκο Αποστολόπουλου. Εκδοτικός Οίκος ΤΡΑΥΛΟΣ, 2021.
Τσινόρεμα, Σταυρούλα. «Ηθικές Αρχές». Διάλεξη στο μάθημα Θεωρητική Ηθική ΙΙ του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φιλοσοφία» - Κατεύθυνση: «Εφαρμοσμένη Ηθική», Φιλοσοφική Σχολή, Ε.Κ.Π.Α., Αθήνα, Μάρτιος 2022.
Taylor, Alexandra Mac. “AI Prediction Tools Claim to Alleviate an Overcrowded American Justice System… But should they be Used?” Stanford Politics, September 13, 2020. https://stanfordpolitics.org/2020/09/13/ai-prediction-tools-claim-to-alleviate-an-overcrowded-american-justice-system-but-should-they-be-used/.
Tegmark, Max. LIFE 3.0 Τι θα σήμαινε να είσαι άνθρωπος στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Μεταφρασμένο από τον Νίκο Αποστολόπουλου. Εκδοτικός Οίκος ΤΡΑΥΛΟΣ, 2018.