Parental involvement and kindergarten children literacy competencies: socio-pedagogical and developmental implications

Published: Nov 18, 2022
Parental involvement literacy competencies kindergarten
Efthymia Penderi
Irini Papanastasatou

Current theories on the literacy acquisition recognize the role of social experiences and the importance of interactions between children and parents during this process. This paper investigates the link between the involvement of parents of preschool children in relation to literacy and children's literacy competencies based on parent reports. 214 parents from various regions nationwide participated in the survey. For the purposes of data collection, the Parental Involvement Questionnaire for Kindergarten Literacy and the Kindergarten Children's Literacy Competencies Scale, parent version were administered. Findings confirmed the link between perceived parental involvement practices and preschool children's literacy competencies. The predictive power of factors related to the qualitative dimension of parental involvement in children's literacy and parent-child interaction in literacy-related activities at home was demonstrated. The role of the parent's gender and the availability of books for children at home for the development of relevant skills was found to be important. The contribution of children’s age in predicting literacy competences, with parents reporting higher levels for younger children, has implications for the sociopedagogical mission of the school to support family role by promoting parents’ knowledge and quality involvement for positive children’s outcomes.

Article Details
  • Section
Download data is not yet available.
Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist, 32(7), 513–531.
Burgess, S. R., Hecht, S. A., & Lonigan, C. J. (2002). Relations of the home literacy environment (HLE) to the development of reading-related abilities: A one-year longitudinal study. Reading Research Quarterly, 37(4), 408–426.
Γαλάνης, Π. (2012). Εγκυρότητα και αξιοπιστία των ερωτηματολογίων σε επιδημιολογικές μελέτες. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 30(1), 97-110.
Γκλιάου-Χριστοδούλου, Ν. (2009). Διερεύνηση της σχέσης νηπιαγωγείου-γονέων στην προώθηση του γραμματισμού στο νηπιαγωγείο. Στο Ε., Τάφα & Γ., Μανωλίτσης, (Επιμ.), Αναδυόμενος γραμματισμός. Έρευνα και εφαρμογές (σσ. 157-173). Πεδίο.
Carroll, J. M., Holliman, A. J., Weir, F., & Baroody, A. E. (2019). Literacy interest, home literacy environment and emergent literacy skills in preschoolers. Journal of Research in Reading, 42(1), 150–161. 10.1111/1467-9817.12255
Cohen, L., & Manion, L. (2008). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας (Ν. Παπαγεωργίου, Επιμ., Χ. Μητσοπούλου & Μ. Φιλοπούλου, Mτφρ.). Μεταίχμιο.
Crone, D. A., & Whitehurst, G. J. (1999). Age and schooling effects on emergent literacy and early reading skills. Journal of Educational Psychology, 91(4), 604–614.
Δαφέρμος, Β. (2013). Παραγοντική ανάλυση. Διερευνητική με SPSS και επιβεβαιωτική με το LISLER και το AMOS. Ζήτη.
Deckner, D. F., Adamson, L. B., & Bakeman, R. (2006). Child and maternal contributions to shared reading: Effects on language and literacy development. Journal of Applied Developmental Psychology, 27(1), 31– 41.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2012). Ομάδα ειδικών υψηλού επιπέδου της ΕΕ για τον γραμματισμό-Σύνοψη. Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ISBN 978-92-79-25505-2, https://doi:10.2766/35417
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed.). Westview Press.
Epstein, J. L., Sanders, M. G., Sheldon, S., Simon, B. S., Salinas, K., C., Jansron, N., R., Van Voorhis, F, L., Martin, C. S., Thomas, B. G., Greenfeld, M. D., Hutchins, D.G., & Williams, K., J. (2019). School, family, and community partnerships: Your handbook for action. SAGE publications.
European Commission (n.d.) (2019). Key competences for lifelong learning. ge-en
Evans, M. A., Shaw, D., & Bell, M. (2000). Home literacy activities and their influence on early literacy skills. Canadian Journal of Experimental Psychology/Revue Canadienne de Psychologie Expérimentale, 54(2), 65–75.
Zivan M., & Horowitz-Kraus, T. (2020). Parent-child joint reading is related to an increased fixation time on print during storytelling among preschool children. Brain and Cognition, 143, 1-8.
Fox, D. (2018). Family group conferencing with children and young people. Springer International Publishing.
Gillen, J., & Hall, N. (2013). The emergence of early childhood literacy. In J. Larson, & J. Marsh (Eds.), The SAGE Handbook of Early Childhood Literacy (pp. 3-17). SAGE Publications.
Heckathorn, D. D. (2011). Comment: Snowball versus Respondent- Driven Sampling. Sociological Methodology, 41(1), 355 –366.
Hindman, A. H., & Morrison, F. J. (2012). Differential contributions of three parenting dimensions to preschool literacy and social skills in a middle-income sample. Merrill-Palmer Quarterly, 58(2), 191–223.
Hinkin, T. R., Tracey, J. B., & Enz, C. A. (1997). Scale construction: Developing reliable and valid measurement instruments. Journal of Hospitality & Tourism Research, 21(1), 100–120.
Inoue, M., Manolitsis, G., de Jong, P. F., Landerl, K., Parrila, R., Georgiou, G. K. (2020). Home literacy environment and early literacy development across languages varying in orthographic consistency. Frontiers in Psychology, 11, 1923-1923.
Jeager, E. L. (2016). Negotiating complexity: A bioecological systems perspective on literacy development. Human Development, 59, 163-187.
Jordan, G. E., Snow, C. E., & Porche, M. V. (2000). Project EASE: The effect of a family literacy project on kindergarten students' early literacy skills. Reading Research Quarterly, 35(4), 524–546.
Καρούσου, Α., & Νικολαΐδου, Κ. (2015). Οι γονείς πηγή πληροφοριών για την επικοινωνιακή και γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών τους: μελέτη συγχρονικής εγκυρότητας του Τεστ Επικοινωνιακής ως Ανάπτυξης (ΤΕΑ). Έρευνα στην Εκπαίδευση, 4, 152–177.
Lewis, K., Sandilos, L. E., Hammer, C. S., Sawyer, B. E., & Méndez, L. I. (2016). Relations among the home language and literacy environment and children’s language abilities: A study of Head Start dual language learners and their mothers. Early Education and Development, 27(4), 478–494.
Μανωλίτσης, Γ., (2004). Η εμπλοκή των γονέων στην προσχολική αγωγή. Το Βήμα των Κοινωνικών Επιστημών, 10,121-154.
Μελεσανάκη, Χ. (2014). Οι στάσεις και συμπεριφορές των γονέων για την ανάπτυξη του γραμματισμού παιδιών προσχολικής ηλικίας (Αδημοσίευτη διπλωματική εργασία). Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Μυλωνάκου–Κεκέ, Η. (2019). Σχολείο, οικογένεια και κοινότητα. Συνεργασία, ενδυνάμωση και ανάπτυξη. Αρμός.
Maridaki-Kassotaki, A. (2000). Understanding fatherhood in Greece: Father's involvement in child care. Psicologia: Teoria e Pesquisa, 3(16), 213-219.
McCreesh, N., Frost, S., Seeley, J., Katongole, J., Tarsh, M. N., Ndunguse, R., Jichi, F., Lunel, N.L., Maher, D., Jonhston, L. G., Sonnenberg, P., Copas, A. J., Hayes, R. J., & White, R. G. (2012). Evaluation of respondent driven sampling. Epidimiology, 23, 138-147.
McWayne, C., Downer, J. T., Campos, R., & Harris, R. D. (2013). Father involvement during early childhood and its association with children's early learning: A meta-analysis. Early Education and Development, 24(6), 898–922.
Mol, S., Bus, A. G., de Jong, M. T., & Smeets, D. (2008). Added value of dialogic parent-child book readings: A meta-analysis. Early Education and Development, 19(1), 7–26.
Πεντέρη, Ε. (2012). Ψυχοπαιδαγωγικές διαστάσεις της σχέσης οικογένειας και νηπιαγωγείου: Διερεύνηση της γονικής εμπλοκής και των παραγόντων που την επηρεάζουν. [Αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή], Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Πεντέρη, Ε. (2022). Ανάπτυξη εκπαιδευτικών σχεδιασμών στο νηπιαγωγείο για την υποστήριξη της καλλιέργειας ικανοτήτων του 21ου αιώνα: Παράμετροι που σχετίζονται με την εισαγωγή της αγγλικής γλώσσας στο νηπιαγωγείο και το (νέο) Πρόγραμμα Σπουδών της προσχολικής εκπαίδευσης. Διάλογοι! Θεωρία και Πράξη στις Επιστήμες της Αγωγής και Εκπαίδευσης, 8, 1-28 (early view).
Πεντέρη, E., & Παπαναστασάτου, E. (2021). Διερεύνηση της εμπλοκής των γονέων σε σχέση με τον γραμματισμό των παιδιών προσχολικής ηλικίας στη βάση του μοντέλου των επικαλυπτόμενων σφαιρών επιρροής της Epstein. Προσχολική & Σχολική Εκπαίδευση, 9(2), 207-237.
Πεντέρη, Ε., & Πετρογιάννης, Κ. (2017). Η γονική εμπλοκή υπό το πρίσμα της θεώρησης του "εκπαιδευτικού θύλακα" του παιδιού. Διάλογοι! Θεωρία και Πράξη στις Επιστήμες της Αγωγής και Εκπαίδευσης, 3, 97-122.
Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2021α). Πρόγραμμα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση. Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.
Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2021β). Οδηγός Νηπιαγωγού-Πυξίδα: Θεωρητικό και Μεθοδολογικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.
Pantazis, B., & Styla, D. (2020). Social Pedagogy as a necessary basis for teachers training in Greece. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 19(5), 1-12.
Penderi, E. (2011). Types of parental involvement in the Greek kindergarten. What do policy and research indicate? In E. Catarsi & J-P. Pourtois (Eds.), Education familiale et services pour l’enfance (Premier Volume, pp. 202-205). Firenze University Press.
Petrogiannis, K., & Penderi, E. (2014). The quality of parent-teacher relationship scale in the kindergarten: A Greek study. International Research in Education, 2, 1-21.
Punter, R. A., Glas, C. A. N., & Meelissen, M. R. M. (2016). Psychometric framework for modeling parental involvement and reading literacy. Springer.
Ραφαηλίδου, Μ. (2018). Διερεύνηση του ρόλου του οικογενειακού περιβάλλοντος γραμματισμού και της αναγνωστικής ετοιμότητας νηπίων [Αδημοσίευτη διπλωματική εργασία]. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Rekalidou, G. & Penderi, E. (2010). A collaborative action research project in the kindergarten: Perspectives and challenges for teacher development through internal evaluation processes. New Horizons in Education, 58(2), 18-33.
Reese, E., Sparks, A., & Leyva, D. (2010). A review of parent interventions for preschool children’s language and emergent literacy. Journal of Early Childhood Literacy, 10(1), 97–117.
Rohde, L. (2015). The comprehensive emergent literacy model: Early literacy in context. SAGE publications.
Saint-Laurent, L., & Giasson, J. (2005). Effects of a family literacy program adapting parental intervention to first graders' evolution of reading and writing abilities. Journal of Early Childhood Literacy, 5(3), 253–278.
Sikiö, R., Holopainen, L., Siekkinen, M., Silinskas, G., Lerkkanen, M. K., & Nurmi, J. E. (2016). Maternal literacy teaching, causal attributions and children's literacy skills in finnish-speaking and language minority families. International Journal of Educational Research, 77(1), 99–108.
Silinskas, G., Kiuru, N., Tolvanen, A., Niemi, P., Lerkkanen, M. K., & Nurmi, J. E. (2013). Maternal teaching of reading and children's reading skills in grade 1: Patterns and predictors of positive and negative associations. Learning and Individual Differences, 27, 54–66.
Timmons, K., & Pelletier, J. (2015). Understanding the importance of parent learning in a school-based family literacy programme. Journal of Early Childhood Literacy, 15(4), 510–532.
Tracey, D., Hornery, S., Seaton, M., Craven, R. G., & Yeung, A. S. (2014). Volunteers supporting children with reading difficulties in schools: Motives and rewards. The School Community Journal, 24(1), 49–68.
Van Voorhis, F. L., Maier, M. F., Epstein, J. L., Lloyd, C. M., & Leuong, T. (2013). The impact of family involvement on the education of children ages 3 to 8: A focus on literacy and math achievement outcomes and social-emotional skills. MDRC.
Xiao, N., Che, Y., Zhang, X., Song, Z., & Zhang, Y., S. (2020). Father–child literacy teaching activities as a unique predictor of Chinese preschool children's word reading skills. Infant and Child Development. 29(4), 1-16.
Weigel, D. J., Martin, S. S., & Bennett, K. K. (2006). Contributions of the home literacy environment to preschool-aged children's emerging literacy and language skills. Early Child Development and Care, 176(3-4), 357–378.
Wirth, A., Ehmig, S.C., & Niklas, F. (2022). The role of the Home Literacy Environment for children's linguistic and socioemotional competencies development in the early years. Social Development, 31(2), 372-387.