Το νόημα στη ζωή και η οικογενειακή ικανοποίηση σε γονείς παιδιών τυπικής και μη τυπικής ανάπτυξης
Resumen
Τα τελευταία χρόνια, πληθώρα ερευνών μελετά την παρουσία και την αναζήτηση νοήματος ως ψυχολογικό πόρο για τα άτομα που βιώνουν αναμενόμενες και μη προκλήσεις και δυσκολίες στη ζωή. Η παρουσία νοήματος φαίνεται να συνδέεται με την οικογενειακή ικανοποίηση, μια έννοια που παρουσιάζει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον, δεδομένων των προκλήσεων που αντιμετωπίζει διαχρονικά ο θεσμός της οικογένειας. Η σχέση μεταξύ των παραπάνω εννοιών δεν έχει μελετηθεί επαρκώς, ιδιαίτερα ανάμεσα σε γονείς. Με αφορμή αυτό το ερευνητικό κενό, η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στη διερεύνηση του νοήματος στη ζωή και της οικογενειακής ικανοποίησης σε ένα δείγμα 162 Ελλήνων/ίδων γονέων παιδιών τυπικής και μη τυπικής ανάπτυξης. Οι συμμετέχοντες/ουσες εξετάστηκαν με το Meaning in life Questionnaire (Steger et al., 2006, σε μετάφραση των Πλατσίδου και Καρούσου, χ.χ.), την Κλίμακα Οικογενειακής Επικοινωνίας (Olson & Barnes, 1996, σε μετάφραση των Platsidou & Tsirogiannidou, 2016) και την Κλίμακα Οικογενειακής Ικανοποίησης (Olson, 1995, σε μετάφραση των Platsidou & Tsirogiannidou, 2016). Σύμφωνα με τα ευρήματά μας, οι γονείς ανέφεραν ότι βιώνουν μέτρια προς υψηλή παρουσία νοήματος αλλά συνεχίζουν να αναζητούν σε μέτριο βαθμό νόημα στη ζωή τους. Επίσης, ανέφεραν ότι βιώνουν αρκετά υψηλή οικογενειακή ικανοποίηση. Η παρουσία νοήματος (αλλά όχι και η αναζήτηση) παρουσιάζει μικρές θετικές συσχετίσεις με όλες τις διαστάσεις της οικογενειακής ικανοποίησης. Τέλος, αν και οι δύο ομάδες γονέων δεν ήταν ισάριθμες, διαπιστώθηκε μια στατιστική σημαντική διαφορά μόνο στην παρουσία νοήματος, με τους γονείς παιδιών μη τυπικής ανάπτυξης να αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα από ό,τι οι γονείς παιδιών τυπικής ανάπτυξης. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι οι συμβουλευτικές παρεμβάσεις που επικεντρώνονται στην ενίσχυση της παρουσίας νοήματος στη ζωή των γονέων μπορεί να είναι επωφελείς για την ενίσχυση της οικογενειακής ικανοποίησης και, κατ’ επέκταση, της οικογενειακής λειτουργικότητας.
Article Details
- Cómo citar
-
Βαγιάννη Μ., & Πλατσίδου Μ. (2025). Το νόημα στη ζωή και η οικογενειακή ικανοποίηση σε γονείς παιδιών τυπικής και μη τυπικής ανάπτυξης. Θέματα Επιστημών Αγωγής, 4(1), 27–42. https://doi.org/10.12681/thea.38596
- Número
- Vol. 4 Núm. 1 (2025)
- Sección
- Επιστημονική Αρθρογραφία
Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0 και σύμφωνα με την άδεια μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς και με δικαίωμα τροποποίησης μόνον με παρόμοια διανομή (αν αναμείξετε, τροποποιήσετε, ή δημιουργήσετε πάνω στο υλικό, πρέπει να διανείμετε τις δικές σας συνεισφορές υπό την ίδια άδεια όπως και το πρωτότυπο).
Descargas
Los datos de descargas todavía no están disponibles.
Citas
Abbeduto, L., Seltzer, M. M., Shattuck, P., Krauss, M. W., Orsmond, G., & Murphy, M. M. (2004). Psychologicalwell-being and coping in mothers of youths with autism, down syndrome, or fragile X syndrome.American Journal of Mental Retardation, 109(3), 237-254.https://doi.org/10.1352/0895-8017(2004)109%3C237:pwacim%3E2.0.co;2
Abu-Raiya, Η., Sasson, Τ., &Russo-Netzer, P. (2021). Presence of meaning, search for meaning, religiousness, satisfaction with life and depressive symptoms among a diverse Israeli sample. International Journal of Psychology, 56(2),276-285. https://doi.org/10.1002/ijop.12709
Akhlaq, S., Malik, N. I., & Khan, N. A. (2013). Family communication and family system as the predictors offamily satisfaction in adolescents. Science Journal οf Psychology, 2013, 1-6. https://doi.org/10.7237/sjpsych/258
Aloia, L. S., & Strutzenberg, C. (2023). Family cohesion in adulthood as a function of parenting style in childhoodand enduring personality traits. The Family Journal, 31(2), 181-340.https://doi.org/10.1177/10664807221104139
Bayat, M. (2007). Evidence of resilience in families of children with autism. Journal of Intellectual Disability Research, 51(9), 702-714. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.2007.00960.x
Bekenkamp, J., Klasina-Groothof, H. A., Bloemers, W., &Tomic, W. (2014). The relationship between
Physicalhealth and meaning in life among parents of special needs kids. Europe's Journal of Psychology,10(1), 67-78. https://doi.org/10.5964/ejop.v10i1.674
Bonebright,C., A., Clay, D., L. & Ankenmann, R., D. (2000). The relationship of workaholism with work-life conflict, life satisfaction, and purpose in life. Journal of Counseling Psychology, 47 (4), 469-477. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.47.4.469
Cohen, K., & Cairns, D. (2012).Is searching for meaning in life associated with reduced subjective well-being?Confirmation and possible moderators. Journal of Happiness Studies, 13, 313-331.https://doi.org/10.1007/s10902-011-9265-7
Daniels, A. D., & Bryan, J. (2021). Resilience despite complex trauma: Family environment and family cohesion asprotective factors. The Family Journal, 29(3), 336–345.https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/10664807211000719
Davis, C., G., Wortman, C., B., Lehman, D., R.,& Silver, R., C. (2000). Searching for meaning in loss: Are clinical assumptions correct? Death Studies, 24, 497-540. https://doi.org/10.1080/07481180050121471
Dellve, L., Samuelsson, L., Tallborn, A., Fasth, A., &Hallberg, L, R.-M. (2006). Stress and well-being amongparents of children with rare diseases: A prospective intervention study. Issues and Innovations in NursingPractice, 53(4), 392-402.https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2006.03736.x
Flores-Buils, R., Andres-Roqueta, C.,&Mateu-Perez, R. (2023). Different contributions of resilience and contextualfactors to levels of anxiety, stress, and depression in parents of autistic children.International Journal ofDevelopmental Disabilities, 1-11.https://doi.org/10.1080/20473869.2023.2272402
Forste, R., & Fox, K. (2012). Household labor, gender roles, and family satisfaction: A cross-national comparison.Journal of Comparative Family Studies, 43(5), 613–631.
Grouden, M. E., & Jose, P. E. (2014). How do sources of meaning in life vary according to demographic factors? New Zealand Journal of Psychology, 43(3), 29-38.
Goldbeck, L. (2006). The impact of newly diagnosed chronic pediatric conditions on parental quality of life.Quality of Life Research, 15, 1121–1131.https://doi.org/10.1007/s11136-006-0068-y
Green, S. E. (2007). “We’re tired, not sad”: Benefits and burdens of mothering a child with a disability. Social
Science & Medicine, 64(1), 150–163.https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2006.08.025
Gugliandolo, M., C., Liga, F., Larcan, R.,&Cuzzocrea, F. (2023). Parents of children with developmental disorders: family hardiness and resilience. Journal of Intellectual & Developmental Disability,48(3), 334-339. https://doi.org/10.3109/13668250.2022.2079056
Hedayati, M.,&Khazaei, M. (2014). An investigation of the relationship between depression, meaning in life &adult hope. Procedia-Social & Behavioral Sciences, 114, 598-601.https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.12.753
Johnson, H. D., Lavoie, J. C., & Mahoney, M. (2001). Interparental conflict and family cohesion: Predictors ofloneliness, social anxiety, and social avoidance in late adolescence. Journal of Adolescent Research, 16(3),304-318.https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0743558401163004
Kearney, P. M., & Griffin, T. (2001). Between joy and sorrow: Being a parent of a child with developmentaldisability. Journal of Advanced Nursing, 34(5), 582-592.https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2001.01787.x
King, L. A., & Hicks, J. A. (2021) The science of meaning in life. Annual Review of Psychology, 72, 561-584. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-072420-122921
Kulik, L., Shilo-Levin, S., & Liberman, G. (2015). Multiple roles, role conflict, and sense of meaning in life amongworking parents. Journal of Career Development, 42(4), 263-280. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0894845314559428
Li, F., Tang, Y., Li, F., Fang, S., Liu, X., Tao, M., Wu, D.,& Jiang, L. (2022). Psychological distress in parents of children with autism spectrum disorder: A cross-sectional study based on 683 mother-father dyads. Journal of Pediatric Nursing, 65, 49-55. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2022.02.006
Lightsey, Jr. O. R.,& Sweeney, J. (2008). Meaning in life, emotion-oriented coping, generalized self-efficacy, andfamily cohesion as predictors of family satisfaction among mothers of children with disabilities. TheFamily Journal: Counseling and therapy for couples and families, 16(3), 212-221.https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/1066480708317503
Luppi, F., Mercarini, L.,& See, S., G. (2023). Satisfaction with work-family roles and the relationship with workingparents’ life satisfaction: a cross-disciplinary perspective. Journal οf Family Studies, 30(2), 233-253.https://doi.org/10.1080/13229400.2023.2218836
McStay, R. L., Trembath, T., &Dissanayake, C. (2014). Stress and family quality of life in parents of children withautism spectrum disorder: Parent gender and the double ABCX model. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(12), 3101-3118. https://doi.org/10.1007/s10803-014-2178-7
Musick, K., Meier, A., & Flood, S. (2016). How parents fare: mothers’ and fathers’ subjective well-being in time with children. American Sociological Review, 81(5), 1069-1095.https://doi.org/10.1177/0003122416663917
Nelson, S. K., Kushlev, K., English, T., Dunn E. W., & Lyubomirsky, S. (2013). In defense of parenthood: Childrenare associated with more joy than misery. Psychological Science, 24(1), 3-10. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0956797612447798
Neto, M.-J., Sequeira, J., Massano-Cardoso, I.,&Chambel, M., J. (2021). Flexibility, cohesion and familysatisfaction: The impact of conflict between work and family. Journal of Family Therapy, 43(4), 773-792.https://doi.org/10.1111/1467-6427.12322
Newman, D. B., Nezlek, J. B., & Thrash, T. M. (2018). The dynamics of searching for meaning and presence ofmeaning in daily life. Journal of Personality,86, 368-379.https://doi.org/10.1111/jopy.12321
Olson, D. H. (2008). Circumplex model of marital and family systems. Journal of Family Therapy, 22(2), 144-167. https://doi.org/10.1111/1467-6427.00144
Olson, D.H, Russell, C. S., & Sprenkle, D. H. (1983). Circumplex model of marital and family systems: VI.Theoretical Update. Family Process, 22 (1), 69-83. https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.1983.00069.x
Olson, D.H., & Wilson, M.A. (1982). Family Satisfaction Scale. In D.H. Olson, H.I. McCubbin, H.L. Barnes, A.S. Larsen, M.J. Muxen, & M.A. Wilson (Eds.), Family Inventories. (pp. 25-31) St. Paul, MN: Family Social Science, University of Minnesota.
Orellana, L., Schnettler, B., Miranda-Zapata, E., Poblete, H., Lobos, G., Lapo, M., &Adasme-Berrios, C. (2021).Effects of work-to-family conflict and work interference in the parent-child relationship on family satisfaction of dual-earner parents and their adolescent children. Child Indicators Research, 14, 2145-2169. https://doi.org/10.1007/s12187-021-09822-3
Park, J.,& Baumeister, R. F. (2016). Meaning in life and adjustment to daily stressors. The Journal of Positive Psychology, 12(4), 333-341. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/17439760.2016.1209542
Pezirkianidis, C., Galanakis, M., Karakasidou, I.,& Stalikas, A. (2016). Validation of the meaning in lifequestionnaire (MLQ) in a Greek sample.Psychology, 7, 1518-1530. http://dx.doi.org/10.4236/psych.2016.713148
Peterson, R., & Green, S. (2009) Families first-keys to successful family functioning communication.Virginia Cooperative Extension, Virginia State University.https://vtechworks.lib.vt.edu/bitstream/handle/10919/48300/350-092_pdf.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Platsidou, M.,& Daniilidou, A. (2021). Meaning in life and resilience among teachers. Journal of Positive SchoolPsychology,5(2), 97-109.https://doi.org/10.47602/jpsp.v5i2.259
Πλατσίδου, Μ., Καρτασίδου, Λ., & Πετρίδου, Α. (2021). Σχέσεις ανάμεσα στο νόημα στη ζωή, τηθρησκευτικότητακαιτηνικανοποίησηαπότηζωήσεοικογένειεςατόμωνμεαναπηρία. Ψυχολογία, 26(3), 210-227.https://doi.org/10.12681/psy_hps.29162
Platsidou, M.,& Tsirogiannidou, E. (2016). Enhancement of emotional intelligence, family communication, and family satisfaction via a parent educational program. Journal of Adult Development, 23, 245-253.https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s10804-016-9240-y
Schnell, T. (2020). The psychology of meaning in life. Routledge.
Slattery, E., McMahon, J., & Gallagher, S. (2017). Optimism and benefit finding in parents of children with developmental disabilities: The role of positive reappraisal and social support. Research in DevelopmentalDisabilities, 65, 12-22.https://doi.org/10.1016/j.ridd.2017.04.006
Stainton, T.,& Besser, H. (1998). The positive impact of children with intellectual disability on the family. Journal of Intellectual & Developmental Disabilities, 23(1), 57-70. https://doi.org/10.1080/13668259800033581
Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., &Kaller, M. (2006). The meaning in life questionnaire: Assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of Counseling Psychology, 53(1), 80-93.https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.53.1.80
Steger, M. F., Kashdan, T. B., Sullivan, B., A., & Lorentz, D. (2008) Understanding the search for meaning in life:Personality, cognitive style, and the dynamic between seeking and experiencing meaning. Journal ofPersonality, 76(2), 199-228. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2007.00484.x
Steger, M. F. (2009). Meaning in life: A unified model. In C. R. Snyder, S. J. Lopez, L. M. Edwards & S. C.
Marques (Eds.), The Oxford handbook of positive psychology, (pp. 679–687). Oxford University Press.
Steger, M. (2017). Meaning in life and wellbeing. In M. Slade, L. Oades& A. Jardes (Eds), Wellbeing Recovery andMental Health, (pp. 75-85). Cambridge University Press.
Steger,M. F., Oishi, S., &Kashdan, T., B. (2009). Meaning in life across the life span: Levels and correlates ofmeaning in life from emerging adulthood to older adulthood. The Journal of Positive Psychology, 4(1), 43-52. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/17439760802303127
Τσαμπαρλή, Α.,&Τσιμπιδάκη, Α. (2020). The functioning of the family with a child with disability and special educational needs: A comparative study. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 18(3), 295-316. https://doi.org/10.12681/psy_hps.23724
Taylor, T., M., Roper, S., O., Woodruff, M., Grow, H., P.,& Freeborn, T. (2023). Family cohesion and positivesibling relationships in families raising a child with or without a disability.Exceptionality,31(2),118-134. https://doi.org/10.1080/09362835.2022.2100391
Van Riper, M., Ryff, C.,& Pridham, K. F. (1992). Parental and family well-being in families of children with Downsyndrome: a comparative study.Research in Nursing & Health,15(3), 227-235.https://doi.org/10.1002/nur.4770150309
Yilmaz, G. (2019). Spiritual orientation, meaning in life, life satisfaction, and well-being in mothers with disabledchildren. Journal of Religion and Health, 58(6), 2251-2262.https://doi.org/10.1007/s10943-019-00925-4
Yu, E. A., & Chang, E. C. (2018). Construction of the relational meaning in life questionnaire: An exploratory and confirmatory factor-analytic study of relational meaning. Current Psychology, 40, 1746-1751. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s12144-018-0101-7
Zahra, S. T., &Saleem, S. (2022). Family cohesion and emotional–behavioral problems in Pakistani youngchildren: A Moderating Role of Interpersonal Skills. The Family Journal: Counseling and Therapy for Couples and Families,1-7.https://doi.org/10.1177/10664807221139504
