Οι επιπτώσεις του εργασιακού στρες: Η περίπτωση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας στην Ελλάδα

Δημοσιευμένα: Jan 2, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Παραγοντική ανάλυση Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Αναπληρωτές εκπαιδευτικοί Επαγγελματική εξουθένωση Εργασιακό στρες
Λάζαρος Μήτσου
Μεταπτυχιακός φοιτητής; Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος; Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής (Καβάλα)
Θεοδώρα Βαϊντερλή
Περίληψη

Το παρόν άρθρο εξετάζει τις επιπτώσεις του εργασιακού στρες/άγχους στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, μια ομάδα εκπαιδευτικών  που συχνά αντιμετωπίζει μοναδικές προκλήσεις και αβεβαιότητες στην εργασιακή τους καθημερινότητα. Στόχος της έρευνας είναι να αναλυθεί η σχέση μεταξύ εργασιακού στρες και διάφορων παραγόντων, όπως η εργασιακή απόδοση και η επαγγελματική εξουθένωση κ.α.. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει πέντε βασικούς παράγοντες: (1) εργασιακό στρες, (2) εργασιακή απόδοση, (3) επαγγελματική εξουθένωση, (4) ικανοποίηση από την εργασία, και (5) στρατηγικές αντιμετώπισης. Κάθε παράγοντας μετράται μέσω ενός πλήθους ερωτήσεων, στις οποίες οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert. Η ανάλυση των δεδομένων θα γίνει μέσω παλινδρόμησης, προκειμένου να προσδιοριστούν οι συσχετίσεις μεταξύ των πέντε παραγόντων και να εντοπιστούν οι βασικές επιπτώσεις του εργασιακού στρες στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Επιπλέον, θα διερευνηθούν οι στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί για να διαχειριστούν το στρες και πως αυτές επηρεάζουν την συνολική ικανοποίηση και απόδοση στην εργασία τους. Τα πρώτα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι το εργασιακό στρες έχει σημαντική επίδραση στην επαγγελματική εξουθένωση και την ικανοποίηση από την εργασία. Οι στρατηγικές αντιμετώπισης φαίνεται να παίζουν κρίσιμο ρόλο στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του στρες, ενώ η εργασιακή απόδοση παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα επίπεδα στρες και τις εφαρμοζόμενες στρατηγικές. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικές παρεμβάσεις και υποστήριξη των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, προκειμένου να βελτιωθεί η ψυχική τους υγεία και η επαγγελματική τους απόδοση. Τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης και υποστήριξης, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της επαγγελματικής ικανοποίησης σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα της εκπαίδευσης.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Εμπειρικές μελέτες
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 4.0.

Οι Συγγραφείς που δημοσιεύουν εργασίες τους στο περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ συμφωνούν στους παρακάτω όρους:

  1. Οι Συγγραφείς δεν χρεώνονται με έξοδα υποβολής, επεξεργασίας ή δημοσίευσης των εργασιών τους. Τα κόστη αυτά καλύπτονται από την Ελληνική Εταιρία Ανάλυσης Δεδομένων.
  2. Τα πνευματικά δικαιώματα των εργασιών που δημοσιεύονται στο περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ προστατεύονται από την άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ΝοDerivatives 4.0 International. Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Η άδεια αυτή επιτρέπει σε τρίτους - αποδέκτες της άδειας να χρησιμοποιούν την εργασία σε οποιαδήποτε μορφή μόνο για μη εμπορικούς σκοπούς. Αν οι τρίτοι τροποποιήσουν ή προσαρμόσουν το περιεχόμενο, οφείλουν να κοινοποιήσουν το τροποποιημένο περιεχόμενο for noncommercial purposes only. If others modify or adapt the material, they must license the modified material under identical terms.
  3. Με την προϋπόθεση της διατήρησης των διατυπώσεων που προβλέπονται στην άδεια σχετικά με την αναφορά στον αρχικό δημιουργό και την αρχική δημοσίευση στο περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ.
  4. Οι Συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές και πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για τη μη αποκλειστική διανομή της εργασίας όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (π.χ. κατάθεση σε ακαδημαϊκά καταθετήρια), με την προϋπόθεση της αναγνώρισης και την αναφοράς της πρώτης δημοσίευσης στο περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ.
  5. Το περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Α επιτρέπει και ενθαρρύνει τους συγγραφείς να καταθέτουν τις εργασίες τους σε θεσμικά (π.χ. το αποθετήριο του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης) ή θεματικά αποθετήρια, μετά τη δημοσίευσή τους στο ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ και με όρους Ανοικτής Πρόσβασης, όπως κατά περίπτωση προσδιορίζονται από τους χρηματοδότες της έρευνάς τους ή/και τα ιδρύματα με τα οποία συνεργάζονται. Κατά την κατάθεση της εργασίας τους, οι συγγραφείς πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη δημοσίευση της εργασίας στο περιοδικό και τις πηγές χρηματοδότησης της έρευνάς τους. Κατάλογοι των ιδρυματικών και θεματικών αποθετηρίων ανά χώρα υπάρχουν στη βάση http://opendoar.org/countrylist.php. Οι συγγραφείς έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν χωρίς κόστος την εργασία τους στο αποθετήριο www.zenodo.org, το οποίο υποστηρίζεται από το OpenAIRE (www.openaire.eu ), στο πλαίσιο των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της Ανοικτής ακαδημαϊκής έρευνας.
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Antoniou, A.-S., Ploumpi, A., & Ntalla, M. (2013). Occupational stress and professional burnout in teachers of primary and secondary education: The role of coping strategies. Psychology, 4(3), 349-355.
Bakker, A. B., Hakanen, J. J., Demerouti, E., & Xanthopoulou, D. (2007). Job resources boost work engagement, particularly when job demands are high. Journal of Educational Psychology, 99(2), 274-284.
Day, C., & Gu, Q. (2009). Veteran teachers: Commitment, resilience and quality retention. Teachers and Teaching, 15(4), 441-457.
Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1985). If it changes it must be a process: Study of emotion and coping during three stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48(1), 150-170.
Folkman, S., & Moskowitz, J. T. (2004). Coping: Pitfalls and promise. Annual Review of Psychology, 55, 745-774.
Hakanen, J. J., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43(6), 495-513.
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513-524.
Jennett, H. K., Harris, S. L., & Mesibov, G. B. (2003). Commitment to philosophy, teacher efficacy, and burnout among teachers of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 33(6), 583-593.
Johnson, S., Cooper, C., Cartwright, S., Donald, I., Taylor, P., & Millet, C. (2005). The experience of work-related stress across occupations. Journal of Managerial Psychology, 20(2), 178-187.
Judge, T. A., Bono, J. E., Thoresen, C. J., & Patton, G. K. (2001). The job satisfaction-job performance relationship: A qualitative and quantitative review. Psychological Bulletin, 127(3), 376-407.
Klassen, R. M., & Chiu, M. M. (2010). Effects on teachers’ self-efficacy and job satisfaction: Teacher gender, years of experience, and job stress. Journal of Educational Psychology, 102(3), 741-756.
Klusmann, U., Kunter, M., Trautwein, U., Lüdtke, O., & Baumert, J. (2008). Teachers’ occupational well-being and quality of instruction: The important role of self-regulatory patterns. Journal of Educational Psychology, 100(3), 702-715.
Kokkinos, C. M. (2007). Job stressors, personality and burnout in primary school teachers. British Journal of Educational Psychology, 77(1), 229-243.
Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27-35.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing.
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Burnout: A multidimensional perspective. San Francisco: Freeman.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397-422.
Montgomery, C., & Rupp, A. A. (2005). A meta-analysis for exploring the diverse causes and effects of stress in teachers. Canadian Journal of Education, 28(3), 458-486.
Papadopoulou, I., & Kaldi, S. (2010). The working conditions of substitute teachers in Greece: Issues and implications. Education & Training, 52(5), 435-446.
Schaufeli, W. B., & Enzmann, D. (1998). The burnout companion to study and practice: A critical analysis. CRC Press.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2010). Teacher self-efficacy and teacher burnout: A study of relations. Teaching and Teacher Education, 26(5), 1059-1069.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2011). Teacher job satisfaction and motivation to leave the teaching profession: Relations with school context, feeling of belonging, and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 27(6), 1029-1038.
Stavrou, E. (2017). The challenges of substitute teaching: A Greek case study. International Journal of Educational Management, 31(5), 611-623.
Van Droogenbroeck, F., Spruyt, B., & Vanroelen, C. (2014). Burnout among senior teachers: Investigating the role of workload and interpersonal relationships at work. Teaching and Teacher Education, 43, 99-109.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)