Οι επιπτώσεις του εργασιακού στρες: Η περίπτωση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας στην Ελλάδα

Published: Jan 2, 2026
Λάζαρος Μήτσου
Μεταπτυχιακός φοιτητής; Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος; Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής (Καβάλα)
Θεοδώρα Βαϊντερλή
Abstract

Το παρόν άρθρο εξετάζει τις επιπτώσεις του εργασιακού στρες/άγχους στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, μια ομάδα εκπαιδευτικών  που συχνά αντιμετωπίζει μοναδικές προκλήσεις και αβεβαιότητες στην εργασιακή τους καθημερινότητα. Στόχος της έρευνας είναι να αναλυθεί η σχέση μεταξύ εργασιακού στρες και διάφορων παραγόντων, όπως η εργασιακή απόδοση και η επαγγελματική εξουθένωση κ.α.. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει πέντε βασικούς παράγοντες: (1) εργασιακό στρες, (2) εργασιακή απόδοση, (3) επαγγελματική εξουθένωση, (4) ικανοποίηση από την εργασία, και (5) στρατηγικές αντιμετώπισης. Κάθε παράγοντας μετράται μέσω ενός πλήθους ερωτήσεων, στις οποίες οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert. Η ανάλυση των δεδομένων θα γίνει μέσω παλινδρόμησης, προκειμένου να προσδιοριστούν οι συσχετίσεις μεταξύ των πέντε παραγόντων και να εντοπιστούν οι βασικές επιπτώσεις του εργασιακού στρες στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Επιπλέον, θα διερευνηθούν οι στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί για να διαχειριστούν το στρες και πως αυτές επηρεάζουν την συνολική ικανοποίηση και απόδοση στην εργασία τους. Τα πρώτα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι το εργασιακό στρες έχει σημαντική επίδραση στην επαγγελματική εξουθένωση και την ικανοποίηση από την εργασία. Οι στρατηγικές αντιμετώπισης φαίνεται να παίζουν κρίσιμο ρόλο στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του στρες, ενώ η εργασιακή απόδοση παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα επίπεδα στρες και τις εφαρμοζόμενες στρατηγικές. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικές παρεμβάσεις και υποστήριξη των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, προκειμένου να βελτιωθεί η ψυχική τους υγεία και η επαγγελματική τους απόδοση. Τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης και υποστήριξης, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της επαγγελματικής ικανοποίησης σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα της εκπαίδευσης.

Article Details
  • Section
  • Empirical studies
Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Authors who publish their work in the journal DATA ANALYSIS BULLETIN agree to the following terms:

1. Authors will not be charged any submission, processing or publication fees for their work. These costs are covered by the Greek Society of Data Analysis.

2. The copyright of papers published in the journal DATA ANALYSIS BULLETIN is protected by the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International license. The Authors retain the Copyright and grant the journal the right of first publication. This license allows third party licensees to use the work in any form for non-commercial purposes only. If third parties modify or adapt the content, they must license the modified material for noncommercial purposes only. If others modify or adapt the material, they must license the modified material under identical terms.

3. Provided that the terms of the licence concerning the reference to the original author and the original publication in the journal DATA ANALYSIS BULLETIN are maintained.

4. Authors may enter into separate and additional contracts and agreements for the non-exclusive distribution of the work as published in the DATA ANALYSIS BULLETIN journal (e.g., deposit in academic repositories), provided that the acknowledgement and citation of the first publication in the DATA ANALYSIS BULLETIN journal is acknowledged.

5. The DATA ANALYSIS BULLETIN journal allows and encourages authors to deposit their work in institutional (e.g. the repository of the National Documentation Centre) or thematic repositories, after publication in DATA ANALYSIS BULLETIN and under Open Access conditions, as determined by their research funders and/or the institutions with which they collaborate, as appropriate. When submitting their work, authors should provide information on the publication of the work in the journal and the sources of funding for their research. Lists of institutional and thematic repositories by country are available at http://opendoar.org/countrylist.php. Authors can deposit their work free of charge in the repository www.zenodo.org, which is supported by OpenAIRE (www.openaire.eu ), as part of the European Commission's policies to support Open Academic Research.

Downloads
Download data is not yet available.
References
Antoniou, A.-S., Ploumpi, A., & Ntalla, M. (2013). Occupational stress and professional burnout in teachers of primary and secondary education: The role of coping strategies. Psychology, 4(3), 349-355.
Bakker, A. B., Hakanen, J. J., Demerouti, E., & Xanthopoulou, D. (2007). Job resources boost work engagement, particularly when job demands are high. Journal of Educational Psychology, 99(2), 274-284.
Day, C., & Gu, Q. (2009). Veteran teachers: Commitment, resilience and quality retention. Teachers and Teaching, 15(4), 441-457.
Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1985). If it changes it must be a process: Study of emotion and coping during three stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48(1), 150-170.
Folkman, S., & Moskowitz, J. T. (2004). Coping: Pitfalls and promise. Annual Review of Psychology, 55, 745-774.
Hakanen, J. J., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43(6), 495-513.
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513-524.
Jennett, H. K., Harris, S. L., & Mesibov, G. B. (2003). Commitment to philosophy, teacher efficacy, and burnout among teachers of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 33(6), 583-593.
Johnson, S., Cooper, C., Cartwright, S., Donald, I., Taylor, P., & Millet, C. (2005). The experience of work-related stress across occupations. Journal of Managerial Psychology, 20(2), 178-187.
Judge, T. A., Bono, J. E., Thoresen, C. J., & Patton, G. K. (2001). The job satisfaction-job performance relationship: A qualitative and quantitative review. Psychological Bulletin, 127(3), 376-407.
Klassen, R. M., & Chiu, M. M. (2010). Effects on teachers’ self-efficacy and job satisfaction: Teacher gender, years of experience, and job stress. Journal of Educational Psychology, 102(3), 741-756.
Klusmann, U., Kunter, M., Trautwein, U., Lüdtke, O., & Baumert, J. (2008). Teachers’ occupational well-being and quality of instruction: The important role of self-regulatory patterns. Journal of Educational Psychology, 100(3), 702-715.
Kokkinos, C. M. (2007). Job stressors, personality and burnout in primary school teachers. British Journal of Educational Psychology, 77(1), 229-243.
Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27-35.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing.
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Burnout: A multidimensional perspective. San Francisco: Freeman.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397-422.
Montgomery, C., & Rupp, A. A. (2005). A meta-analysis for exploring the diverse causes and effects of stress in teachers. Canadian Journal of Education, 28(3), 458-486.
Papadopoulou, I., & Kaldi, S. (2010). The working conditions of substitute teachers in Greece: Issues and implications. Education & Training, 52(5), 435-446.
Schaufeli, W. B., & Enzmann, D. (1998). The burnout companion to study and practice: A critical analysis. CRC Press.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2010). Teacher self-efficacy and teacher burnout: A study of relations. Teaching and Teacher Education, 26(5), 1059-1069.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2011). Teacher job satisfaction and motivation to leave the teaching profession: Relations with school context, feeling of belonging, and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 27(6), 1029-1038.
Stavrou, E. (2017). The challenges of substitute teaching: A Greek case study. International Journal of Educational Management, 31(5), 611-623.
Van Droogenbroeck, F., Spruyt, B., & Vanroelen, C. (2014). Burnout among senior teachers: Investigating the role of workload and interpersonal relationships at work. Teaching and Teacher Education, 43, 99-109.
Most read articles by the same author(s)