Αντίλαλοι της αντίστασης Ο ρόλος της αφήγησης ιστοριών και των παραστατικών τεχνών στη διατήρηση της παλαιστινιακής ταυτότητας

PDF EN (English) PDF
Δημοσιευμένα: Νοε 29, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681/edth.43250
Λέξεις-κλειδιά:
αφήγηση παραστατικές τέχνες παλαιστινιακή ταυτότητα Γάζα Ghassan Kanafani μνήμη αντίσταση ιθαγενείς λαοί τοιχογραφία-γκράφιτι διαγενεακό τραύμα ψηφιακά μέσα
Khitam Edelbi
Πανεπιστήμιο Dar al-Kalima
Shams Almanal Timraz
παραγωγός, κριτικός τέχνης και σύμβουλος πολιτισμού
Περίληψη

Αυτό το άρθρο εξετάζει την κεντρική θέση της φωνής των αυτοχθόνων στη μετάδοση της ιστορικής μνήμης, τονίζοντας τον ρόλο της στη διατήρηση της συλλογικής ταυτότητας και στον οραματισμό του μέλλοντος. Στο  παλαιστινιακό πλαίσιο, η αφήγηση λειτουργεί τόσο ως πολιτιστικό αρχείο όσο και ως πράξη αντίστασης, αντισταθμίζοντας τον κατακερματισμό μέσα από τη συνέχεια της αφήγησης. Η ανάλυση ασχολείται με ενσωματωμένες μορφές τέχνης, όπως ο χορός dabkeh, το θέατρο, η λογοτεχνία και η τοιχογραφία-γκράφιτι στο τείχος διαχωρισμού, που αποτελούν ζωτικούς τρόπους πολιτιστικής έκφρασης και πολιτικής μαρτυρίας. Η κληρονομιά του Ghassan Kanafani βρίσκεται στο προσκήνιο, αναγνωρίζοντας την άποψή του ότι η αφήγηση ιστοριών αποτελεί πολιτιστική επιβίωση αλλά και επαναστατική πράξη. Οι συνεισφορές των Khitam Edelbi και Shams Almanal Timraz ενισχύουν περαιτέρω τη συζήτηση με δύο ιστορίες των αδελφών τους: τη μια ιστορία αφηγείται η Muhibah Edelbi, την άλλη η Sabha Timraz. Ανακαλώντας τις διαγενεακές μνήμες της εκτόπισης των Παλαιστινίων από το Al-Birwa and και το Asdoud κατά τη διάρκεια της Νάκμπα1 του 1948, αυτές οι ιστορίες λειτουργούν ως αντίσταση μέσω της μνήμης ενάντια στη εξάλειψη. Το άρθρο ολοκληρώνεται με την εξέταση του ρόλου των γκράφιτι κατά τη διάρκεια της Πρώτης και της Δεύτερης Ιντιφάντα και της διευρυμένης εμβέλειας της παλαιστινιακής αφήγησης μέσω του θεάτρου και των ψηφιακών μέσων, τα οποία συνεχίζουν να ενισχύουν τις περιθωριοποιημένες φωνές προωθώντας τες σε παγκόσμιες πλατφόρμες.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Ένθετο Παλαιστίνη: Ακαδημαϊκή Αρθρογραφία
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Βιογραφικά Συγγραφέων
Khitam Edelbi, Πανεπιστήμιο Dar al-Kalima

Η δρ. Khitam Edelbi (Ph.D., Πανεπιστήμιο Lesley) είναι ειδική στις Θεραπείες μέσω Παραστατικών Τεχνών και έχει πάνω από 30 χρόνια εκτεταμένης εμπειρίας στο θέατρο, στην αφήγηση ιστοριών, στην παραγωγή θεατρικών έργων και τη θεραπεία μέσω της τέχνης. Σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Dar al-Kalima στη Βηθλεέμ, στο Πρόγραμμα Θεραπεία μέσω της Τέχνης. Από το 2009, η δρ. Edelbi εκπαιδεύει ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς στη χρήση διαφορετικών μεθόδων τέχνης για την έκφραση και την ψυχολογική υποστήριξη. Εργάστηκε στο θέατρο, στο παιδικό θέατρο και στον κινηματογράφο ως ηθοποιός για αρκετά χρόνια. Γράφει και αφηγείται ιστορίες για παιδιά. Η διδακτορική της διατριβή με τίτλο Χρήση του θεάτρου Playback με εφήβους στο προσφυγικό στρατόπεδο Qalandia στην Παλαιστίνη δημοσιεύτηκε από το Πανεπιστήμιο Lesley. Έχει συγγράψει και δημοσιεύσει ακαδημαϊκά άρθρα, όπως το «Μια πολύχρωμη γλώσσα: Το θέατρο Playback ως τρόπος ακρόασης των νέων στην Παλαιστίνη» μαζί με την Hussein-Shannan το 2023 και το «Αξιολόγηση και πολιτισμική ευαισθησία σχετικά με τα διεθνή γκράφιτι στο τείχος διαχωρισμού στην Παλαιστίνη» με τον Waybright το 2025.

Shams Almanal Timraz, παραγωγός, κριτικός τέχνης και σύμβουλος πολιτισμού

Η Shams Almanal Timraz είναι παραγωγός, κριτικός τέχνης και σύμβουλος πολιτισμού και έχει πάνω από είκοσι χρόνια εμπειρίας στην παραγωγή τέχνης και τη δημιουργική συμβουλευτική σε όλους τους κλάδους. Με παλαιστινιακές ρίζες και μεγαλωμένη στην Ευρώπη, έχει αφιερώσει την καριέρα της στον εμπλουτισμό του παλαιστινιακού πολιτιστικού τοπίου μέσω της κριτικής συζήτησης, της δημιουργικής παραγωγής και της στρατηγικής συμβουλευτικής. Η εμπειρογνωμοσύνη της εκτείνεται στην κριτική κινηματογράφου και θεάτρου, στην ανάδειξη καλλιτεχνών και την επιμέλεια προγραμμάτων που συνδέουν τοπικές αφηγήσεις με το παγκόσμιο κοινό. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Επίλυση Συγκρούσεων και τη Διεθνή Διαμεσολάβηση, με πολυετή εμπειρία στη Μέση Ανατολή. Έχει διαχειριστεί πολιτιστικούς χώρους, διοργανώσει εκθέσεις και συμβάλει στη διαμόρφωση πολιτικής για τις τέχνες. Η Shams διαθέτει μοναδική εμπειρία στην πολιτιστική διαμεσολάβηση και στις δημιουργικές πρακτικές που διαχειρίζονται με ευαισθησία τις συγκρούσεις. Έχει ιδρύσει και διευθύνει τη Shams & Rise Arts, μια πλατφόρμα συμβουλευτικών υπηρεσιών και παραγωγής, που προωθεί ανεξάρτητες πολιτιστικές πρωτοβουλίες με κοινωνικό αντίκτυπο.

Αναφορές
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Ankori, G. (2006). Palestinian Art. Reaktion Books.
Calder, G. (2013). Narrative, empathy and morality. Ethical Theory and Moral Practice, 16(2), 205–220.
Ceaușu, A. (2018). The healing power of art-therapy. Journal of Education Culture and Society, 9(1), 84–91.
Edelbi, K., & Waybright, C. L. (2025). Assessment and cultural sensitivity regarding international graffiti on the Separation Wall in Palestine. In V.-A. Ware, W. Al Kurdi, T. Prentki, K. Sadeghi-Yekta, & P. Kabanda (Eds.), Routledge handbook of arts and global development (pp. 231–245). Routledge.
Freire, P. (2000). Pedagogy of the oppressed (30th anniversary ed., M. B. Ramos, Trans.). Continuum. (Original work published 1968)
Gharavi, M. M. (2011, April 5). Art is freedom without force: An interview with the late Juliano Mer-Khamis. South is South. https://southissouth.wordpress.com/2011/04/05/art-is-freedom-without-force-interview-with-the-late-juliano-mer-khamis
Hlehel, A. (2017). Taha [Theatrical monodrama]. Young Vic Theatre. https://www.youngvic.org/whats-on/taha
Kanafani, G. (1999). Men in the sun and other Palestinian stories (H. Kilpatrick, Trans.). Lynne Rienner Publishers.
Kanafani, G. (2000). Palestine’s children: Returning to Haifa and other stories (B. Harlow, & K. E. Riley, Trans.). Lynne Rienner Publishers.
Karim, R. (2022). Art as Artillery: Art as a Method of Existence and Resistance in Palestine (Doctoral dissertation, School of the Art Institute of Chicago).
Kiser, L. J., Baumgardner, B., & Dorado, J. (2010). Who are we, but for the stories we tell: Family stories and healing. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 2(3), 243–249. https://doi.org/10.1037/a0019893
Luitel, B C., & Dahal, N. (2021). Autoethnography: Writing lives and telling stories. Journal of Transformative Praxis, 2(1), 1–7.
McEwen, B. S. (2007). Physiology and neurobiology of stress and adaptation: Central role of the brain. Physiological Reviews, 87(3), 873–904. https://doi.org/10.1152/physrev.00041.2006
Pennebaker, J. W. (2011). Opening up: The healing power of expressing emotions (3rd ed.). Guilford Press.
Peteet, J. (1996). The writing on the walls: The graffiti of the Intifada. Cultural Anthropology, 11(2), 139–159. https://doi. org/10.1525/can.1996.11.2.02a00010
Reeves, J. (2022). The Freedom Theatre/Bus: The challenges of narrative-formation in Palestine [Master’s thesis, University of Exeter]. MbyRes Dissertations. https://hdl.handle.net/10871/128263
Said, E. W. (1993). Culture and imperialism. Knopf.
Schore, A. N. (2001). The effects of early relational trauma on right brain development, affect regulation, and infant mental health. Infant Mental Health Journal, 22(1–2), 201–269. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/1097-0355(200101/04)22:1%3C201::AID-IMHJ8%3E3.0.CO;2-9
Severs, E., James, T., Letrondo, P., Løvland, L., Marchant, N. L., & Mukadam, N. (2023). Traumatic life events and risk for dementia: a systematic review and meta-analysis. BMC geriatrics, 23(1), 587. https://doi.org/10.1186/s12877-023-04287-1
Sium, A., & Ritskes, E. (2013). Speaking truth to power: Indigenous storytelling as an act of living resistance. Decolonization: indigeneity, education & Society, 2(1).
Teicher, M. H., & Samson, J. A. (2016). Annual Research Review: Enduring neurobiological effects of childhood abuse and neglect. Journal of Child P Psychology and Psychiatry, 57(3), 241–266. https://doi.org/10.1111/jcpp.12507
van der Kolk, B. A. (1996). Trauma and memory. In B. van der Kolk, A. C. McFarlane, & L. Weisaeth (Eds.), Traumatic stress: The effects of overwhelming experience on mind, body and society (pp. 279–302). The Guilford Press.
van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. Viking.
Yehuda, R., Daskalakis, N. P., Desarnaud, F., Makotkine, I., Lehrner, A. L., Koch, E., Flory, J. D., Buxbaum, J. D., Meaney, M. J., & Bierer, L. M. (2013). Epigenetic Biomarkers as Predictors and Correlates of Symptom Improvement Following Psychotherapy in Combat Veterans with PTSD. Frontiers in psychiatry, 4, 118. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2013.00118
Young, M. (2022). The art of resistance: Art and resistance in Palestine. JANUS NET e-Journal of International Relation, 01(2), 18–36. https://doi.org/10.26619/1647-7251.DT0122.2