Ο ρόλος της ορθογραφικής γνώσης στην ανάγνωση σε μαθητές/τριες με και χωρίς δυσλεξία

pdf
Δημοσιευμένα: May 27, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/ppej.42195
Λέξεις-κλειδιά:
ορθογραφική γνώση ανάγνωση δυσλεξία διαφανής ορθογραφία
Σοφία Γιαζιτζίδου
Dalhousie University
Σουζάνα Παντελιάδου
Aristotle University of Thessaloniki
Περίληψη

Οι μαθητές με δυσλεξία παρουσιάζουν σημαντικά ελλείμματα στην ορθογραφική γνώση σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους. Αυτά τα ελλείμματα αναδεικνύονται ακόμη πιο κρίσιμα σε διαφανείς ορθογραφίες, όπως τα ελληνικά, όπου οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες αποκωδικοποίησης μέσα στους πρώτους μήνες αναγνωστικής διδασκαλίας. Ο στόχος της παρούσας έρευνας ήταν διττός: πρώτον, να διερευνήσει σε ποιο βαθμό η ορθογραφική γνώση διαφέρει μεταξύ των μαθητών με και χωρίς δυσλεξία, και δεύτερον, να διερευνήσει κατά πόσο η ορθογραφική γνώση συμβάλλει στην προφορική και σιωπηρή αναγνωστική ευχέρεια σε μαθητές με και χωρίς δυσλεξία. Στην έρευνα συμμετείχαν 256 ελληνόφωνοι μαθητές/μαθήτριες της Β’ Δημοτικού (105 τυπικοί αναγνώστες και 32 μαθητές σε κίνδυνο για εμφάνιση δυσλεξίας) και της Ε’ Δημοτικού (91 τυπικοί αναγνώστες και 28 μαθητές με δυσλεξία). Οι μαθητές και των δύο τάξεων συμπλήρωσαν τις ίδιες δοκιμασίες αναγνωστικής ευχέρειας λέξεων, αναγνωστικής ευχέρειας ψευδολέξεων, σιωπηρής αναγνωστικής ευχέρειας, λεξικής και υπο-λεξικής ορθογραφικής γνώσης, λεξιλογίου, φωνολογικής επίγνωσης, αυτόματης ταχείας κατονομασίας, μνήμης και μη λεκτικής ικανότητας. Για να απαντηθεί το πρώτο ερευνητικό ερώτημα, πραγματοποιήσαμε μια σειρά ελέγχων t για ανεξάρτητα δείγματα. Για να απαντηθεί το δεύτερο ερώτημα, πραγματοποιήσαμε μια σειρά γραμμικών αναλύσεων παλινδρόμησης, ελέγχοντας για το λεξιλόγιο, τη φωνολογική επίγνωση, την αυτόματη ταχεία κατονομασία, τη βραχυπρόθεσμη μνήμη και τη μη λεκτική ικανότητα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μαθητές με δυσλεξία παρουσιάζουν ελλείμματα στη λεξική και υπο-λεξική ορθογραφική γνώση σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους. Επίσης, έδειξαν ότι τόσο η λεξική όσο και η υπο-λεξική ορθογραφική γνώση επιδρούν συγχρονικά στην προφορική και τη σιωπηρή αναγνωστική ευχέρεια, με τη συμβολή να είναι ισχυρότερη στην προφορική ανάγνωση για τους μαθητές με δυσλεξία. Επιπλέον, φάνηκε ότι ο ρόλος της ορθογραφικής γνώσης μεταβάλλεται αναπτυξιακά, με μειωμένη επίδραση στη Β’ τάξη σε σύγκριση με την Ε’ τάξη. Τα ευρήματά μας μπορούν να εφαρμοστούν ευρύτερα στην εκπαιδευτική πράξη, καθώς η ορθογραφική γνώση είναι μια δεξιότητα που μπορεί να διδαχθεί και αυτό να επιφέρει ουσιαστική διαφορά στην αναγνωστική ανάπτυξη. Παρόλο που η ορθογραφική γνώση βρέθηκε να είναι μειωμένη στους μαθητές με δυσλεξία, φαίνεται να αποτελεί έναν ισχυρό μηχανισμό που υποστηρίζει την πρόοδό τους στην ανάγνωση λέξεων.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ & ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ & ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ διατίθενται με άδεια Creative Commons 3.0 και σύμφωνα με την άδεια μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς και με δικαίωμα τροποποίησης μόνον με παρόμοια διανομή (αν αναμείξετε, τροποποιήσετε, ή δημιουργήσετε πάνω στο υλικό, πρέπει να διανείμετε τις δικές σας συνεισφορές υπό την ίδια άδεια όπως και το πρωτότυπο). To Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών και Εφαρμογών του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης διατηρούν το δικαίωμα να δημοσιεύουν, να αναπαραγάγουν, να παρουσιάζουν στο κοινό, να διανέμουν και χρησιμοποιούν άρθρα που δημοσιεύονται στο ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ & ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ σε οποιοδήποτε μέσο και μορφή είτε μεμονωμένα είτε ως μέρη συλλογικών  έργων, για όλο το χρόνο διάρκειας προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και για όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό περιλαμβάνει ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, το δικαίωμα δημοσίευσης των άρθρων σε τεύχη του περιοδικού ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ & ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, αναπαραγωγής και διανομής μεμονωμένων αντιγράφων των άρθρων, αναπαραγωγής ολόκληρων των άρθρων σε άλλη έκδοση του Εργαστηρίου Παιδαγωγικών Ερευνών και Εφαρμογών του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και αναπαραγωγής και διανομής των άρθρων ή περίληψης αυτών με χρήση πληροφορικού συστήματος αποθετηρίου.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Apel, K., Henbest, V., & Masterson, J. (2019). Orthographic knowledge: clarifications, challenges, and future directions. Reading and Writing, 32(4), 873-889. https://doi.org/ghw655
Apel, K. (2011). What is orthographic knowledge? Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 42(4), 592–603. https://doi.org/10.1044/0161-1461(2011/10-0085)
Arnesen, A., Braeken, J., Baker, S., Meek‐Hansen, W., Ogden, T., & Melby‐Lervåg, M. (2017). Growth in oral reading fluency in a semitransparent orthography: Concurrent and predictive relations with reading proficiency in Norwegian, Grades 2–5. Reading Research Quarterly, 52(2), 177-201.chttps://doi.org/10.1002/rrq.159
Baraldi, A. N., & Enders, C. K. (2010). An introduction to modern missing data analyses. Journal of School Psychology, 48(1), 5-37. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2009.10.001
Bergmann, J., & Wimmer, H. (2008). A dual-route perspective on poor reading in a regular orthography: Evidence from phonological and orthographic lexical decisions. Cognitive Neuropsychology, 25(5), 653-676. https://doi.org/10.1080/02643290802221404
Berninger, V., & Richards, T. (2010). Inter-relationships among behavioral markers, genes, brain and treatment in dyslexia and dysgraphia. Future Neurology, 5(4), 597-617. https://doi.org/10.2217/fnl.10.22
Γεώργας, Δ., Παρασκευόπουλος, Ι. Ν., Μπεζεβέγκης, Η., & Γιαννίτσας, Ν. Δ. (1997). Ελληνικό WISC-III. Ελληνικά Γράμματα.
Cardoso-Martins, C., & Pennington, B. F. (2004). The relationship between phoneme awareness and rapid serial naming skills and literacy acquisition: The role of developmental period and reading ability. Scientific Studies of Reading, 8(1), 27–52. https://doi.org/10.1207/s1532799xssr0801_3
Castles, A., & Nation, K. (2008). Learning to be a good orthographic reader. Journal of Research in Reading, 31(1), 1-7. https://doi.org/10.1080/17470210802034603
Coltheart et al. (1993). Models of reading aloud. Psychological Review, 100(4), 589–608. https://doi.org/bwk3ng
Compton, D. L. (2002). The relationships among phonological processing, orthographic processing, and lexical development in children with reading disabilities. The Journal of Special Education, 35(4), 201-210. https://doi.org/10.1177/002246690203500402
Conrad, N.J., Harris, N. & Williams, J. Individual differences in children’s literacy development: the contribution of orthographic knowledge. Read Writ 26, 1223–1239 (2013). https://doi.org/10.1007/s11145-012-9415-2
Conrad, N. J., & Deacon, S. H. (2023). Print learning: A theoretical framework for the role of children's learning about the orthography in the development of reading skill. Reading Research Quarterly, 58(1), 113–125. https://doi.org/10.1002/rrq.489
de Jong, P., & van der Leij, A. (2003). Developmental changes in the manifestation of a phonological deficit in dyslexic children learning to read a regular orthography. Journal of Educational Psychology, 95(1), 22–40. https://doi.org/10.1037/0022-0663.95.1.22
Deacon, S., Mimeau, C., Chung, S., & Chen, X. (2019). Young readers’ skill in learning spellings and meanings of words during independent reading. Journal of Experimental Child Psychology, 181, 56–74. https:// doi.org/10.1016/j.jecp.2018.12.007
Denckla, M., & Rudel, R. (1974). Rapid “automatized” naming of pictured objects, colors, letters and numbers by normal children. Cortex: A Journal Devoted to the Study of the Nervous System and Behavior, 10(2), 186–202. https://doi.org/10.1016/S0010-9452(74)80009-2
Diamanti, V., Goulandris, N., Campbell, R., & Protopapas, A. (2018). Dyslexia profiles across orthographies differing in transparency: An evaluation of theoretical predictions contrasting English and Greek. Scientific Studies of Reading, 22(1), 55–69. https://doi.org/10.1080/10888438.2017.1338291
Dunn, L. M., & Dunn, L. M. (2007). Peabody Picture Vocabulary Test-Revised. Circle Pines, MN: American Guidance Service, Inc.
Ehri (2014). Orthographic mapping in the acquisition of sight word reading, spelling memory, and vocabulary learning. Scientific Studies of Reading, 18(1), 5-21. https://doi.org/gkcfdt
Ehri, L. C. (2005). Learning to read words: Theory, findings, and issues. Scientific Studies of reading, 9(2), 167-188. https://doi.org/10.1207/s1532799xssr0902_4
Field, A. (2024). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage publications limited.
Georgiou, G. K., Martinez, D., Vieira, A. P. A., & Guo, K. (2021). Is orthographic knowledge a strength or a weakness in individuals with dyslexia? Evidence from a meta-analysis. Annals of Dyslexia, 71(1), 5-27. https://doi.org/10.1007/s11881-021-00220-6
Georgiou, G., Papadopoulos, T., Fella, A., & Parrila, R. (2012a). Rapid naming speed components and reading development in a consistent orthography. Journal of Experimental Child Psychology, 112(1), 1–17. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2011.11.006
Georgiou, G. K., Papadopoulos, T. C., Zarouna, E., & Parrila, R. (2012b). Are auditory and visual processing deficits related to developmental dyslexia? Dyslexia, 18(2), 110-129. https://doi.org/10.1002/dys.1439
Georgiou, G., Parrila, R., & Papadopoulos, T. C. (2008). Predictors of word decoding and reading fluency across languages varying in orthographic consistency. Journal of Educational Psychology, 100(3), 566–580. https://doi.org/10.1037/0022-0663.100.3.566
Giazitzidou, S. (2023). Orthographic knowledge: Involved factors and relations to reading and dyslexia. In D. Katsarou (Eds.), Developmental language disorders in childhood and adolescence (pp.306-322). IGIGlobal. ISBN 13:9798369306444
Giazitzidou, S., Mouzaki, A., & Padeliadu, S. (2025). How orthographic knowledge is related to efficient word reading? Testing competitive hypotheses. Reading & Writing, 38(2), 531-556. https://doi.org/10.1007/s11145-024-10525-8
Gosse, C., Parmentier, M., & Van Reybroeck, M. (2021). How do spelling, handwriting speed, and handwriting quality develop during primary school? Cross-classified growth curve analysis of children's writing development. Frontiers in Psychology, 12, 685681. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.685681
Graham, J. W. (2009). Missing data analysis: Making it work in the real world. Annual Review of Psychology, 60(1), 549-576. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.58.110405.085530
Hagiliassis, N., Pratt, C., & Johnston, M. (2006). Orthographic and phonological processes in reading. Reading and Writing, 19(3), 235–263. https://doi.org/10.1007/s11145-005-4123-9
Hall et al. (2023). Forty years of reading intervention research for elementary students with or at risk for dyslexia: A systematic review and meta-analysis. Reading Research Quarterly, 58(2), 285-312. https://doi.org/kskj
Herberg, J., McLaughlin, T. F., Derby, K. M., & Weber, K. P. (2012). The effects of repeated readings and flashcard error drill the reading accuracy and fluency with rural middle school student with learning disabilities. Academic Research International, 2(3), 388.
Jacobson, C., & Lundberg, I. (2000). Early prediction of individual growth in reading. Reading and Writing, 13, 273-296. https://doi.org/10.1023/A:1026476712452
Jiménez, J. E., Hernández-Valle, I., Rodríguez, C., Guzmán, R., Díaz, A., & Ortiz, R. (2008). The double-deficit hypothesis in Spanish developmental dyslexia. Topics in Language Disorders, 28(1), 46-60. https://doi.org/10.1097/01.adt.0000311415.69966.76
Jiménez, J. E., Hernández-Valle, I., Rodríguez, C., Guzmán, R., Díaz, A., & Ortiz, R. (2008). The double-deficit hypothesis in Spanish developmental dyslexia. Topics in Language Disorders, 28(1), 46-60. https://doi.org/10.1097/01.adt.0000311415.69966.76
International Dyslexia Association. (2002). Definition of dyslexia. https://dyslexiaida.org/definition-of-dyslexia/.
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press .
Kudo, M. F., Lussier, C. M., & Swanson, H. L. (2015). Reading disabilities in children: A selective meta-analysis of the cognitive literature. Research in developmental disabilities, 40, 51-62. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2015.01.002
Landerl, K., & Wimmer, H. (2008). Development of word reading fluency and spelling in a consistent orthography: an 8-year follow-up. Journal of Educational Psychology, 100(1), 150. https://doi.org/10.1037/0022-0663.100.1.150
Loveall, S., Channell, M., Phillips, B., & Conners, F. (2013). Phonological recoding, rapid automatized naming, and orthographic knowledge. Journal of Experimental Child Psychology, 116(3), 738–746. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2013.05.009
Manis, F., Doi, L., & Bhadha, B. (2000). Naming speed, phonological awareness, and orthographic knowledge in second graders. Journal of Learning Disabilities, 33(4), 325–333. https://doi.org/10.1177/0022219400 03300405
Martin-Chang, S., Ouellette, G., & Bond, L. (2017). Differential effects of context and feedback on orthographic learning: How good is good enough? Scientific Studies of Reading, 21(1), 17–30. https://doi.org/10.1080/10888438.2016.1263993
Martinez, D., Georgiou, G., Inoue, T., Falcón, A., & Parrila, R. (2021). How does rapid automatized naming influence orthographic knowledge? Journal of Experimental Child Psychology, 204, 105064. https:// doi. org/ 10. 1016/j. jecp. 2020. 105064
McArthur, G., Kohnen, S., Larsen, L., Jones, K., Anandakumar, T., Banales, E., & Castles, A. (2013). Getting to grips with the heterogeneity of developmental dyslexia. Cognitive Neuropsychology, 30(1), 1-24. https://doi.org/10.1080/02643294.2013.784192
Melby-Lervåg, M., Lyster, S.-A. H., & Hulme, C. (2012). Phonological skills and their role in learning to read: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 138(2), 322–352. https://doi.org/10.1037/a0026744
Morgan, P. L., & Sideridis, G. D. (2006). Contrasting the Effectiveness of Fluency Interventions for Students with or At Risk for Learning Disabilities: A Multilevel Random Coefficient Modeling Meta-Analysis. Learning Disabilities Research & Practice, 21(4), 191–210. https://doi.org/10.1111/j.1540-5826.2006.00218.x
Mouzaki, A., Ralli, A., Antoniou, F., Diamanti, V., & Papaioannou, S. (2017). Logometro: A Language Assessment Tool for Preschool and Early School Years Children. Intelearn.
Müller, K., & Brady, S. (2001). Correlates of early reading performance in a transparent orthography. Reading and Writing, 14, 757-799. https://doi.org/10.1023/A:1012217704834
Nation, K. (2008). Learning to read words. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 61(8), 1121-1133. https://doi.org/10.1080/17470210802034603
Nation, K., Angell, P., & Castles, A. (2007). Orthographic learning via self-teaching in children learning to read English: Effects of exposure, durability, and context. Journal of Experimental Child Psychology, 96(1), 71–84. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2006.06.004
Olson, R., Forsberg, H., Wise, B., & Rack, J. (1994). Measurement of word recognition, orthographic, and phonological skills. In G. R. Lyon (Ed.), Frames of reference for the assessment of learning disabilities: New views on measurement issues (pp. 243–277). Paul H. Brookes Publishing Co.
Padeliadu, S., Antoniou, F., & Sideridis, G. (2019). Assessment task of reading skills–ΔΑΔΑ. Rocket-lexia.
Padeliadu, S. & Giazitzidou, S. (2018). A synthesis on research on reading fluency development: Study of eight meta-analyses. European Journal of Special Education Research, 3(4), 232-256. https://doi.org/10.5281/zenodo.1477124
Padeliadu, S., Giazitzidou, S., & Stamovlasis, D. (2021). Developing reading fluency of students with reading difficulties through a repeated reading intervention program in a transparent orthography. Learning Disabilities. A contemporary Journal,19(1), 49-67. ISSN-1937-6928
Papadopoulos, T. C., Georgiou, G. K., & Kendeou, P. (2009). Investigating the double-deficit hypothesis in Greek: Findings from a longitudinal study. Journal of Learning Disabilities, 42(6), 528–547. https://doi.org/10.1177/0022219409338745
Papadopoulos, T., Spanoudis, G., & Georgiou, G. (2016). How is RAN related to reading fluency? A comprehensive examination of the prominent theoretical accounts. Frontiers in Psychology, 7, 213320. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01217
Parrila, R., Dudley, D., Song, S., & Georgiou, G. K. (2020). A meta-analysis of reading-level match dyslexia studies in consistent alphabetic orthographies. Annals of Dyslexia, 70(1), 1-26. https://doi.org/10.1007/s11881-019-00187-5
Pasquarella, A., Deacon, H., Chen, B. X., Commissaire, E., & Au-Yeung, K. (2014). Acquiring orthographic processing through word reading: Evidence from children learning to read French and English. International Journal of Disability, Development and Education, 61(3), 240–257. https://doi.org/10.1080/10349 12X. 2014. 932579
Peirce J. W. (2007). PsychoPy–Psychophysics software in Python. Journal of Neuroscience Methods, 162(1-2), 8–13. https://doi.org/10.1016/j.jneumeth.2006.11.01
Perfetti, C. A., & Hart, L. (2002). The lexical quality hypothesis. In L. Verhoeven, C. Elbr, & P. Reitsma (Eds.), Precursors of functional literacy (pp. 189–212). John Benjamins.https://doi.org/kqz9
Perfetti, C. (2007). Reading ability: Lexical quality to comprehension. Scientific Studies of Reading, 11(4), 357-383. https://doi.org/10.1080/10888430701530730
Porpodas, C. D. (2001). Cognitive processes in first grade reading and spelling of Greek. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society.
Powell, D., Stainthorp, R., & Stuart, M. (2014). Deficits in orthographic knowledge in children poor at rapid automatized naming (RAN) tasks? Scientific Studies of Reading, 18(3), 192–207. https://doi.org/10.1080/10888438.2013.862249
Rakhlin, N., Cardoso-Martins, C., & Grigorenko, E. (2014). Phonemic awareness is a more important predictor of orthographic processing than rapid serial naming: Evidence from Russian. Scientific Studies of Reading, 18(6), 395–414. https://doi.org/10.1080/10888438.2014.918981
Rakhlin, N., Mourgues, C., Cardoso-Martins, C., Kornev, A. N., & Grigorenko, E. (2020). Orthographic processing is a key predictor of reading fluency in good and poor readers in a transparent orthography. Contemporary Educational Psychology, 56, 250–261. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2018.12.002
Ricketts, J., Nation, K., & Bishop, D. V. (2007). Vocabulary is important for some, but not all reading skills. Scientific Studies of Reading, 11(3), 235-257. https://doi.org/10.1080/10888430701344306
Rothe, J., Cornell, S., Ise, E., & Schulte-Körne, G. (2015). A comparison of orthographic processing in children with and without reading and spelling disorder in a regular orthography. Reading and Writing, 28(9), 1307–1332. https://doi.org/10.1007/s11145-015-9572-1
Rothe, J., Darcourt, A., Moll, K., Schulte-Körne, G., & Schmalz, X. (2024). Mediation in the relation of orthographic processing on the lexical and sublexical level with reading and spelling skills. a large cross-sectional study in elementary school children in Germany. Scientific Studies of Reading, 28(5), 510-528. https://doi.org/10.1080/10888438.2024.2352402
Rothe, J., Schulte-Körne, G., & Ise, E. (2013). Does sensitivity to orthographic regularities influence reading and spelling acquisition? A 1-year prospective study. Reading and Writing, 27, 114. https://doi.org/1161.10.1007/s11145-013-9479-7
Rueffer, A. (2000). An examination of the factors underlying the development of skilled reading [Unpublished Master’s Thesis]. University of Waterloo.
Sereno, S. C., & Rayner, K. (2003). Measuring word recognition in reading: eye movements and event-related potentials. Trends in Cognitive Sciences, 7(11), 489-493. https://doi.org/10.1016/j.tics.2003.09.010
Seymour, P. H. K., Aro, M., & Erskine, J. M. (2003). Foundation Literacy Acquisition in European Orthographies. British Journal of Psychology, 94, 143-174. http://dx.doi.org/10.1348/000712603321661859
Share, D. L. (2004). Orthographic learning at a glance. Journal of Experimental Child Psychology, 87(4), 267-298. https://doi.org/dx739n
Share, D. L. (1999). Phonological recoding and orthographic learning: A direct test of the self-teaching hypothesis. Journal of Experimental Child Psychology, 72(2), 95-129. https://doi.org/10.1006/jecp.1998.2481
Sideridis, G., Antoniou, F., Simos, P., & Mouzaki, A. (2013). Raven Coloured Progressive Matrices (RAVEN). Topos.
Siegel, L. S., Share, D., & Geva, E. (1995). Evidence for superior orthographic skills in dyslexics. Psychological Science, 6(4), 250-254. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1995.tb00601.x
Simos, P. G., Sideridis, G. D., Protopapas, A., & Mouzaki, A. (2011). Psychometric evaluation of a receptive vocabulary test for Greek elementary students. Assessment for Effective Intervention, 37(1), 34–49. https://doi.org/10.1177/1534508411 413254
Simos, P., Sideridis, G., & Mouzaki, A. (2013). Reading fluency estimates of current intellectual function: Demographic factors and effects of type of print. Journal of the International Neuropsychological Society, 19(3), 355–361. https://doi.org/10.1017/S1355617712001518
Snowling, M. J., Hulme, C., & Nation, K. (2020). Defining and understanding dyslexia: past, present, and future. Oxford Review of Education, 46(4), 501-513. https://doi.org/gn9j8v
Suárez-Coalla, P., Ramos, S., Álvarez-Cañizo, M., & Cuetos, F. (2014). Orthographic learning in dyslexic Spanish children. Annals of dyslexia, 64(2), 166-181. https://doi.org/f6dsd7
Sunseth, K., & Bowers, P. G. (2002). Rapid naming and phonemic awareness: Contributions to reading, spelling, and orthographic knowledge. Scientific Studies of Reading, 6(4), 401-429. https://doi.org/10.1207/S1532799XSSR0604_05
Swanson, H. L., Trainin, G., Necoechea, D. M., & Hammill, D. D. (2003). Rapid naming, phonological awareness, and reading: A meta-analysis of the correlation evidence. Review of Educational Research, 73(4), 407-440. https://doi.org/10.3102/00346543073004407
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Experimental designs using ANOVA (Vol. 724). Thomson/Brooks/Cole.
Torgesen, J. K., Alexander, A. W., Wagner, R. K., Rashotte, C. A., Voeller, K. K., & Conway, T. (2001). Intensive remedial instruction for children with severe reading disabilities: Immediate and long-term outcomes from two instructional approaches. Journal of Learning Disabilities, 34(1), 33-58. https://doi.org/10.1177/002221940103400104
Vaessen, A., & Blomert, L. (2010). Long-term cognitive dynamics of fluent reading development. Journal of Experimental Child Psychology, 105(3), 213-231. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2009.11.005
Wagner, R. K., Torgesen, J. K., & Rashotte, C. A. (1994). Development of reading-related phonological processing abilities: New evidence of bidirectional causality from a latent variable longitudinal study. Developmental Psychology, 30(1), 73- 87. https://doi.org/10.1037/0012-1649.30.1.73
Wolf, M., & Bowers, P. G. (1999). The double-deficit hypothesis for the developmental dyslexia. Journal of Educational Psychology, 91(3), 415–438. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.3.415
Wolf, M., & Bowers, P. G. (2000). Naming-speed processes and developmental reading disabilities: An introduction to the special issue on the double-deficit hypothesis. Journal of Learning Disabilities, 33(4), 322-324. https://doi.org/10.1177/002221940003300404
Wolf, M., Bowers, P. G., & Biddle, K. (2000). Naming-speed processes, timing, and reading: A conceptual review. Journal of Learning Disabilities, 33(4), 387-407. https://doi.org/10.1177/002221940003300409
Zarić, J., Hasselhorn, M., & Nagler, T. (2020). Orthographic knowledge predicts reading and spelling skills over and above general intelligence and phonological awareness. European Journal of Psychology of Education, 36(1), 21-43. https://doi.org/10.1007/s10212-020-00464-7