H εφαρμοστική δυναμική των θεωριών μάθησης στη διδακτική διαδικασία

PDF
Δημοσιευμένα: Oct 26, 2016
DOI: https://doi.org/10.12681/jret.9223
Λέξεις-κλειδιά:
Διδασκαλία Θεωρίες μάθησης Διδακτική εφαρμοστικότητα
Ιωάννης Μόσχος Φύκαρης
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Περίληψη

O αναστοχασμός και η δόμηση νέων νοημάτων από υπάρχουσες ή από αναδυόμενες καταστάσεις, λειτουργούν ως καθοριστικοί παράγοντες για την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας. Καθεμία, όμως, διδασκαλία χαρακτηρίζεται από τα στοιχεία της μοναδικότητας και του ανεπανάληπτου. Τα δεδομένα της, επομένως, διαφοροποιούνται και χρήζουν ανάλογης, κάθε φορά, αντιμετώπισης και προσέγγισης. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν πολλά και διαφορετικά είδη θεωριών μάθησης, η καθεμία από τις οποίες αποτελεί μια ολοκληρωμένη συστηματική άποψη για τη φύση της διαδικασίας, μέσω της οποίας οι άνθρωποι αυξάνουν την ικανότητά τους να διαχειρίζονται τον εαυτό τους, αλλά και το κοινωνικοπολιτισμικό περιβάλλον, στο οποίο εντάσσονται. Ως εκ τούτου, ο κάθε εκπαιδευτικός πρέπει να έχει υπόψη του τη λειτουργικότητα των θεωριών μάθησης, με την αξιοποίηση των οποίων θα επιχειρεί τις ανάλογες μαθησιακές προσαρμογές της κάθε διδασκαλίας του. Την αναγκαιότητα αυτή επιχειρεί να αναδείξει το παρόν δημοσίευμα, επιδιώκοντας τον λειτουργικό συγκερασμό της εφαρμοστικής δυναμικής επιμέρους θεωριών μάθησης στην καθημερινή διδακτική πρακτική.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους :

1. Οι συγγραφείς διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, χορηγώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων»  διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0, σύμφωνα με την οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς.

2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή του δημοσιευμένου στο περιοδικό έργου (π.χ. κατάθεση σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την αναγνώριση της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό περιοδικό.

3. Στους συγγραφείς επιτρέπεται να δημοσιεύσουν την εργασία τους online (κατά προτίμηση σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στην ιστοσελίδα τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, όπως επίσης και παλαιότερες και ευρύτερες παραπομπές δημοσιευμένων εργασιών (The Effect of Open Access)

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Βιογραφικό Συγγραφέα
Ιωάννης Μόσχος Φύκαρης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ο Ιωάννης Φύκαρης είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο γνωστικό αντικείμενο "Διδακτική Μεθοδολογία". Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι απόφοιτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Μυτιλήνης, του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κάτοχος του European Diploma of Education and Teacher's Training της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Μεταπτυχιακού Τίτλου Σπουδών του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου και αναγορεύτηκε Διδάκτορας της Φιλοσοφίας. Υπηρέτησε ως εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, διετέλεσε Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Χαλκιδικής και Σχολικός Σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Πιερίας. Έχει, επίσης, διδάξει στα Πανεπιστήμια Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας και συγγράψει οκτώ βιβλία παιδαγωγικού προσανατολισμού, ενώ σειρά άρθρων του έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτα ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά.

  Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ (2015) Θέματα παιδαγωγικής επιστήμης, Εκδόσεις Κυριακίδη Μονοπρόσωπη ΙΚΕ (2014) Εκπαιδευτική και διδακτική προσέγγιση των ολιγοθέσιων δημοτικών σχολείων, Εκδόσεις Κυριακίδη Μονοπρόσωπη ΙΚΕ (2014) Οι τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών και η διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, Εκδόσεις Κυριακίδη Μονοπρόσωπη ΙΚΕ (2014) Όρια και δυνατότητες της σύγχρονης διδασκαλίας, Εκδόσεις Κυριακίδη Μονοπρόσωπη ΙΚΕ (2014) Τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών και διδακτική μεθοδολογία, Εκδόσεις Κυριακίδη Μονοπρόσωπη ΙΚΕ (2010) Σύγχρονες διαστάσεις του διδακτικού έργου και ρόλου του εκπαιδευτικού, Κυριακίδη Αφοί (2008) Οι κατ' οίκον εργασίες ως διδακτική στρατηγική, Κυριακίδη Αφοί (2005) Ο περιβάλλων κόσμος και η περιβαλλοντική εκπαίδευση, Επίκεντρο (2002) Τα ολιγοθέσια δημοτικά σχολεία στην ελληνική εκπαίδευση, Κυριακίδη Αφοί (2001) Ο περιβάλλων κόσμος και η περιβαλλοντική εκπαίδευση, Παρατηρητής (1998) Η περιβαλλοντική εκπαίδευση στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών στην Ελλάδα, Κυριακίδη Αφοί   Συμμετοχή σε συλλογικά έργα (2013) Διαφοροποιημένη διδασκαλία, Πεδίο (2010) Οι κατ' οίκον εργασίες στο ελληνικό σχολείο σήμερα, Γρηγόρη
Αναφορές
Αβούρης, Ν. (2000). Εισαγωγή στην επικοινωνία ανθρώπου και μηχανής. Αθήνα: Εκδόσεις Δίαυλος.
Ausubel, D. (1968), Educational Psychology, New York: Holt, Rinehart & Winston.
Baker, E. (2007). «Constructivism and learning». In McGaw, B. & Peterson, P. (Eds.): International Encyclopedia of Education (3th Edition). Oxford, England: Elsevier.
Bandura, Α. (1991). «Human agency: The Rhetoric and the reality». American Psychologist. Vol 2. Pp.157-162.
Bigge, Μ. (1992).Learning theories for teachers. New York: Harper & Row.
Bower, G. &Hilgard, E. (1999).Theories of learning. Englewood Cliffs. New Jersey: Prentice Hall Inc. Bruner, J. (1996). Studies in cognitive growth. USA: John Willey.
Bruner, J. (1997). Πράξεις νοήματος (μτφρ. Ήβη Ρόκκου & Γιώργος Καλομοίρης). Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
Dewey, J. (1910). How to think. New York: Dover Publication.
Foppa, K. (1990). Λήμμα: «Μάθησης Θεωρίες» (μτφρ. Εμμανουήλ Κασσιώλας). Στην Παιδαγωγική και Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια- Λεξικό. Τόμος 5. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Σελ. 3003-3006.
Fykaris, I. & Mitsi, P. (2013).“Approaching differentiated instruction via the attitudes and the opinions of Greek primary school teachers: An empirical investigation”. Sociology Study.Vol. 2 .No 2. December 2012. Pp. 918-926.
Gagne, R. (1985). The conditions of learning and theory of instruction. New York: Holt & Winston.
Glassersfeld, E. (2007). Construction of Knowledge. C.A.: Intersystems Publications.
Glover, J. & Bruing, R. (1990).Educational Psychology. London: Scott.
Helm, J. et al (2008).Windows on learning. New York: Teachers College Press.
Illeris, Κ. (2009). Σύγχρονες θεωρίες μάθησης: 16 θεωρίες μάθησης με τα λόγια των δημιουργών τους (μτφρ. Γιώργος Κουλαουζίδης). Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο
Katz, L. & Chard, S. (2009).Engaging children’s mind: The project approach, Ablex.
Καψάλης, Α. (2007). Παιδαγωγική Ψυχολογία. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.
Κόκκοτας, Π. (2002), Διδακτική των φυσικών επιστημών. Σύγχρονες προσεγγίσεις στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.
Κόκκοτας, Π., Βλάχος, Γ. & Καρανίκας, Γ. (2004). «Διδακτικές στρατηγικές για εννοιολογική αλλαγή στις φυσικές επιστήμες». Στο Ματσαγγούρας, Η. (επιμ.): Η εξέλιξη της Διδακτικής: Επιστημολογική θεώρηση. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg. Σελ. 491-532.
Κόκκοτας, Π. (2004α). «Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών και οι νέες τεχνολογίες». Στο Βλαχάβας, Ι. & Δαγδιλέλης, Β. (επιμ.): Οι ΤΠΕ στην ελληνική εκπαίδευση: Απολογισμός και προοπτικές. Θεσσαλονίκη. Σελ. 312-329.
Κολλιάδης, Ε. (1997). Θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτικής πράξης. Αθήνα: χ.ο.
Κόμης, Β. (2004). Εισαγωγή στις εκπαιδευτικές εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών. Αθήνα: Εκδόσεις Κλειδάριθμος.
Κόμης, Β. (2004α). «Ζητήματα αξιολόγησης του σχεδιασμού και των πρακτικών ένταξης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαίδευση». Στο Βλαχάβας, Ι. & Δαγδιλέλης, Β. (επιμ.): Οι ΤΠΕ στην ελληνική εκπαίδευση: Απολογισμός και προοπτικές. Θεσσαλονίκη. Σελ. 84-96.
Κουλαϊδής, Β. (2004). «Επιστήμες της Διδακτικής διαμεσολάβησης: Οριοθέτηση και οργάνωση». Στο Ματσαγγούρας Η. (επιμ.): Η εξέλιξη της Διδακτικής: Επιστημολογική θεώρηση. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg. Σελ. 407-419.
Lebow, D. (1993). «Constructivist values for instructional systems design: Five principles toward a new mindset». Educational Technology Research and Development. Vol. 41. No 3. Pp. 4-16.
Ματσαγγούρας, Η. (2008). Εκπαιδεύοντας Παιδιά Υψηλών Ικανοτήτων Μάθησης: Διαφοροποιημένη Συνεκπαίδευση. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.
Mezirow, J. et. al. (2000).Fostering critical reflection in adulthood: A guide to transformative and emancipatory learning. San Francisco: Jossy Bass.
Μικρόπουλος, Α. (2006).Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
Μικρόπουλος, Α. & Μπέλλου, Ι. (2010). Σενάρια διδασκαλίας με υπολογιστή. Αθήνα: Εκδόσεις Κλειδάριθμος.
Ντολιοπούλου, Ε. (1999). Σύγχρονες τάσεις της προσχολικής αγωγής. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.
Oliver, A. (2007). Curriculum improvement: A guide to problems, principles and process. New York: Harper and Row.
Papert, S.,(1993). Mindstorms: children, computers and powerful ideas. New York: Basic Books.
Petrie, H. (1999). Metaphor, Learning and Thought. New York: Cambridge University Press.
Piaget, J. (1964). «Cognitive development in children development and learning». Journal of research in science teaching. Vol. 2. No 3. Pp. 176- 186.
Piaget, J. (2007). Η ψυχολογία της νοημοσύνης (μτφ. Ελένη Βέλτσου). Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτης.
Ραβάνης, Κ. (1999), Οι φυσικές επιστήμες στην προσχολική εκπαίδευση. Διδακτορική και γνωστική προσέγγιση, Αθήνα, Τυπωθήτω.
Ράπτης, Αρ. & Ράπτη, Αθ. (1999). Πληροφορική και εκπαίδευση: Συνολική προσέγγιση. Αθήνα: Αυτοέκδοση.
Ράπτης, Α. & Ράπτη, Α. (2006). Μάθηση και διδασκαλία στην εποχή της πληροφορίας. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.
ΥΠΕΠΘ (2008). Οδηγός ολοήμερου νηπιαγωγείου, Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκης.
Shlomo, S. (2008).Cooperating learning: Theory and research, New York: Praeger.
Sylvester, R. (2005). A celebration of neurons: An educator’ s guide to the human brain. Alexandria VA: Association for supervision and Curriculum Development.
Vygotsky. L. (1978).Mind in Society: The development of higher psychology process. Harvard: Harvard University Press.
Vygotsky, L. (1993), Play and its role in the mental development of the child, London: Pinguin.
Φύκαρης, Ι. (2010). Σύγχρονες διαστάσεις του διδακτικού έργου και ρόλου του εκπαιδευτικού. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.
Φύκαρης, Ι. (2014). Όρια και δυνατότητες της σύγχρονης διδασκαλίας. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Δέσποινα Κυριακίδη.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)