Διερευνώντας τις σχέσεις μουσικής και φιλοσοφίας Σωκράτης – Πλάτων – Νίτσε


Δημοσιευμένα: Nov 3, 2016
Λέξεις-κλειδιά:
Φιλοσοφία και μουσική Μουσική αγωγή Επιστήμη και τέχνη Μουσική στην αρχαιότητα
Θεοχάρης Ράπτης
Περίληψη

Στην αρχή του πλατωνικού διάλογου «Φαίδων» ο Σωκράτης αναφέρεται σε ένα όνειρό του, κεντρική έννοια του οποίου είναι η μουσική. Η ερμηνεία αυτού του ονείρου από τρεις φιλοσόφους, από τον ίδιο το Σωκράτη, από το Νίτσε και από τον Πλάτωνα,  θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την καλύτερη κατανόηση της φύσης της μουσικής και των φιλοσοφικών της διαστάσεων. Ο Σωκράτης ισχυρίζεται ότι η παρότρυνση του Απόλλωνα στο όνειρό του για ενασχόληση με τη μουσική, αποτελεί τελικά προτροπή να συνεχίσει την ενασχόλησή του με τη φιλοσοφία. Ο Νίτσε υποστηρίζει ότι η παρότρυνση του Θεού ήταν να ασχοληθεί ο Σωκράτης με την μουσική με την κοινή έννοια, θεωρώντας παράλληλα την τέχνη ως το αναγκαίο συμπλήρωμα της επιστήμης. Ο Σωκράτης όμως, σύμφωνα με το Νίτσε, δεν μπόρεσε τελικά να απαλλαγεί από την τερατώδη κυριαρχία της λογικής που χαρακτηρίζει τη φύση του. Τέλος, στο έργο του Πλάτωνα ο όρος «μουσική» φαίνεται να καλύπτει τρεις σημασιολογικές περιοχές, οι οποίες οδηγούν σε μία προσέγγιση που αντιμετωπίζει τις δύο προηγούμενες ερμηνευτικές προτάσεις ως αλληλοσυμπληρούμενες. Η ερμηνεία αυτή από τη μια αποκαλύπτει σε όλο της το βάθος την παιδαγωγική λειτουργία της μουσικής. Από την άλλη αποτελεί και ένα στοιχείο αυτό-κατανόησης του Πλάτωνα ως φιλοσόφου, που με το έργο του προσπάθησε συνειδητά να συνδέσει το φιλοσοφείν με την τέχνη, αποκαλύπτοντας έτσι τις βαθύτερες φιλοσοφικές διαστάσεις της μουσικής. 

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Πλάτων (χ.χ.). Πολιτεία (Tόμοι Α & Β). Eισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Ι. Γρυπάρης. Αθήνα: Ι. Ζαχαρόπουλος.
Πλάτων (1994). Συμπόσιον. Κείμενον, μετάφρασις και ερμηνεία υπό Ιωάννου Συκουτρή. 12η Έκδ. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
Πλάτων (1993). Φαίδρος ή Περί Έρωτος. Εισαγωγή-Μετάφραση- Σχόλια: Φιλολογική Ομάδα Κάκτου. Αθήνα: Κάκτος.
Πλάτων (χ.χ.). Φαίδων. Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Ευ. Παπανούτσος, Πρωταγόρας. Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Β. Τατάκης. Αθήνα: Ι. Ζαχαρόπουλος.
Platon: Werke in 8 Bänden; Griechisch und deutsch. Hg. v. Gunter Eigler. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft 1990:
Band 1: Ion, Hippias, Protagoras, Laches, Charmides, Eutyphron, Lysis, Hippias I, Alkibiades I. Bearb. von Heinz Hofmann. Griech. Textvon Louis Bodin, Alfred Croiset, Maurice Croiset und Louis Meridier. Dt. Übers. von Friedrich Schleiermacher
Band 3: Phaidon, Symposion (Das Gastmahl), Kratylos. Bearb. von Dietrich Kurz. Griech. Text von Léon Robin und Louis Méridier. Dt. Übers. von Friedrich Schleiermacher.
Band 4: Politeia ( Staat). Bearb. von Dietrich Kurz. Griech. Text von Émile Chambry. Dt. Übers. von Friedrich Schleiermacher.
Band 5: Phaidros, Parmenides, Epistolai (Briefe). Bearb. von Dietrich Kurz. Griech. Text von Léon Robin, Auguste Diés und Joseph Souilhé. Dt. Übers. von Friedrich Schleiermacher und Dietrich Kurz.
Band 8/2: Nomoi, Tomoi 7-12 (Gesetze, Buch VII-XII), Minos
Bearb. von Klaus Schöpsdau. Griech. Text von Auguste Diés und Joseph Souilhé. Dt. Übers. von Klaus Schöpsdau und Hieronymus Müller.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)