Επισκόπηση προγραμμάτων πρώιμης παρέμβασης για την καλλιέργεια κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο

PDF
Δημοσιευμένα: May 2, 2017
DOI: https://doi.org/10.12681/jret.10225
Λέξεις-κλειδιά:
Προσχολική ηλικία Προγράμματα παρέμβασης Κοινωνικές δεξιότητες Συναισθηματικές δεξιότητες Κριτήρια αποτελεσματικότητας
Ελένη Δώνη
Πανεπιστημίο Ιωαννίνων
Άρτεμις Γιώτσα
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Περίληψη

Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση της βιβλιογραφικής επισκόπησης προγραμμάτων παρέμβασης που έχουν δομηθεί στην Ελλάδα ή έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και αφορούν την εκπαίδευση παιδιών προσχολικής ηλικίας από εκπαιδευτικούς, σε κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες. Αυτά τα προγράμματα στοχεύουν βραχυπρόθεσμα στο να προάγουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες των μαθητών, ενώ μακροπρόθεσμα στοχεύουν στη βελτίωση της προσαρμοστικότητάς τους και της ακαδημαϊκής τους επίδοσης. Η συγκεντρωτική παρουσίαση των προγραμμάτων παρέμβασης, στην παρούσα εργασία, είναι χρήσιμη και απαραίτητη στους εκπαιδευτικούς που ενδιαφέρονται να προβούν στην εφαρμογή κάποιου ή κάποιων από αυτά τα προγράμματα στην τάξη τους, αλλά και στους ερευνητές που ασχολούνται με την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού προσχολικής ηλικίας. Η διαδικασία εντοπισμού και παρουσίασης των προγραμμάτων αναφέρεται και στα βασικά κριτήρια ελέγχου της αποτελεσματικότητάς τους: Στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών για την εφαρμογή του προγράμματος στην τάξη, στη διάθεση του υλικού του προγράμματος, στην εμπλοκή των γονέων στο πρόγραμμα και στην αξιολόγηση του προγράμματος (όπου αυτή ήταν διαθέσιμη).

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους :

1. Οι συγγραφείς διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, χορηγώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων»  διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0, σύμφωνα με την οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς.

2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή του δημοσιευμένου στο περιοδικό έργου (π.χ. κατάθεση σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την αναγνώριση της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό περιοδικό.

3. Στους συγγραφείς επιτρέπεται να δημοσιεύσουν την εργασία τους online (κατά προτίμηση σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στην ιστοσελίδα τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, όπως επίσης και παλαιότερες και ευρύτερες παραπομπές δημοσιευμένων εργασιών (The Effect of Open Access)

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Βιογραφικά Συγγραφέων
Ελένη Δώνη, Πανεπιστημίο Ιωαννίνων

Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Νηπιαγωγός

Άρτεμις Γιώτσα, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αναπληρώτρια Καθηγητρια Κοινωνικής Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αναφορές
Αθανασίου, K. (2000). Αγωγή Υγείας. Θεσσαλονίκη.
Achenbach, T., & Rescorla, L. (2009). Εγχειρίδιο για τα Ερωτηματολόγια και Προφίλ προσχολικής ηλικίας του ΣΑΕΒΑ. (Στάθμιση – προσαρμογή: Ι. Τσαούσης). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Αλευριάδου, Α., Βρυνιώτη Κ., Κυρίδης, Α., Σιβροπούλου-Θεοδοσιάδου, Ε., & Χρυσαφίδης, Κ. (2008). Οδηγός Ολοήμερου. Αθήνα: Πατάκη.
Arnold, D., Brown, S., Meagher, S., Baker, C., Dobbs, J., & Doctoroff, G. (2006). Preschool-based Programs for Externalizing Problems. Education and Treatment of Children, 29(2), 311–339.
Βαζαίου και συν. (2010). Παραμύθι χωρίς σύνορα. Εγχειρίδιο Πρωτογενούς πρόληψης για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας. Αθήνα: Κέντρο Πρόληψης και εξάρτησης και Αγωγής Υγείας «Αθήνα- Υγεία».
Barnett, W. S., Epstein, D. J., Carolan, M. E., Fitzgerald, J., Ackerman, D. J., & Friedman, A. H. (2010). The state of preschool 2010.Ανακτήθηκε 24 Νοεμβρίου, 2014, από: http:/Inieer. org/yearbook/pdf/yearbook
Bayer, J. K., Hiscock, H., Ukoumunne, O. C., Price, A., & Wake, M. (2008). Early childhood aetiology of mental health problems: Alongitudinal population-based study. Journal of Child Psychologyand Psychiatry, 49(11), 1166–117.
Beelmann, A., & Lösel, F. (2006). Child social skills training in developmental crime prevention: Effects on antisocial behavior and social competence. Psicothema, 18(3), 603-610.
Bierman, K. L., Coie, J. D., & Dodge, K. A. (2002). Using the Fast Trackrandomized prevention trial to test the early-starter model of the development of serious conduct problems. Development & Psychopathology, 14(4), 925-943.
Bornstein, M. H., Hahn, C., & Haynes, O. M. (2010). Social competence, externalizing and internalizing behavioral adjustment from early childhood through early adolescence: Developmental cascades. Development and Psychopathology, 22(4), 717 –735.
Bullis, M., Walker, H. M., & Sprague, J. R. (2001). A promise unfulfilled: Social skills training with at-risk and antisocial children and youth. Exceptionality, 9(1-2), 67-90.
Γεώργας, Δ. (1995). Κοινωνική ψυχολογία (Τόμ. Α΄ & Β΄). Αθήνα: Αυτοέκδοση.
Γεωργίου, Σ. (2011). Σχέση σχολείου-οικογένειας και ανάπτυξη του παιδιού. Αθήνα: Διάδραση.
Γιώτσα, Α. (2014). Η Εφαρμογή της Συστημικής Θεωρίας στην Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών. Στο Μ. Λιακοπούλου (Εκδ.), Επιμορφωτικό Υλικό, Πρόγραμμα Διάπολις (σ.431-442). Αθήνα.
Γιώτσα, Α. (2008). Η Σημασία των βιωματικών ασκήσεων για την ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας στις ομάδες συμβουλευτικής γονέων. Πρακτικά πανελληνίου επιστημονικού συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή, «Σχολές Γονέων: Μαζί με τα παιδιά μας», 11-12 Μαΐου 2007 (σ.127-133). Καμένα Βούρλα: Αθήνα.
Γιώτσα, Α., & Δώνη Ε. (2012). Εκπαίδευση γονέων παιδιών προσχολικής ηλικίας στο σχολικό πλαίσιο. Προφορική Ανακοίνωση που έγινε στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Σχολών Γονέων «Η Οικογένεια εκπαιδεύεται δια βίου», 8-10 Νοεμβρίου 2012. Αθήνα: Υ.Π.Δ.Β.Μ.Θ. & Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.
Γιώτσα, Α., Μακρή, Ε., Κουτελού, Σ., Σταματελάτου, Α., & Χαβρεδάκη Α. (2011). Συστημική Θεωρία Οικογένειας και Ομάδες Συμβουλευτικής Γονέων. Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 4ος τόμος (σ. 4-24). Ιωάννινα: Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Campbell, S. B. (1995). Behavior problems in preschool children: A review of recent research. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 36, 113–150.
Campbell, S., Shaw, D., & Gilliom, M. (2000). Early Externalizing Behavior Problems: Toddlers and Preschoolers at Risk for Later Maladjustment. Development and Psychopathology, 12(3), 467–488.
Catalano, R. F., Berglund, M. L., Ryan, J. A., Lonczak, H. S., & Hawkins, J. D. (2002). Positive youth development in the United States: research findings on evaluations of positive youth development programs. Prevention & Treatment, 5(1), 15a.
Cole, P. M., Luby, J., & Sullivan, M. W. (2008). Emotions and the development of childhood depression: Bridging the gap. Child Development Perspectives, 2(3), 141-148.
Costello, Ε. J. (1989). Development in Child psychiatry epidemiology. Journal of the American Academy of Child and the Adolecents Psychiatry, 28, 836 -841.
Δαφέρμου, Χ., Κουλούρη, Π. & Μπασαγιάννη, Ε. (2006). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί – Δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης. Αθήνα: ΟΕΔΒ.
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ). (2003). ΦΕΚ 303 και 304/13-3-03, τχ. Β, Τόμοι Α΄ & Β΄. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.
Δώνη, Ε. (2015). Αντιλήψεις νηπιαγωγών για την πρώιμη ανίχνευση συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Μια πανελλαδική έρευνα (Διδακτορική διατριβή). Σχολή Επιστημών της Αγωγής, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα.
Denham, S. A., Bassett, H., Mincic, M., Kalb, S., Way, E., Wyatt, T., & Segal, Y. (2012). Social–emotional learning profiles of preschoolers' early school success: A person-centered approach. Learning and individual differences, 22(2), 178-189.
Denham, S. A. & Burton, R. (1996). A social-emotional intervention for at-risk 4-year-olds. Journal of School Psychology, 34, 225–245.
Dozois, D. J. & Westra, H. A. (2005). Development of the Anxiety Change Expectancy Scale (ACES) and validation in college, community, and clinical samples. Behaviour Research and Therapy, 43(12), 1655-1672.
Durlak, J. A., & Wells, A. M. (1997). Primary prevention mental health programs for children and adolescents: A meta-analytic review.American Journal of Community Psychology, 25(2), 115-152.
Dwyer, S. B., Nicholson, J. M., Battistutta, D. & Oldenburg, B. (2005). Teachers' knowledge of children's exposure to family risk factors: accuracy and usefulness.Journal of School Psychology, 43(1), 23-38.
Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ). http://www.ekt.gr/el/library/didaktorika
Elias, M. J., & Weissberg, R. P. (2000). Primary prevention: Educational approaches to enhance social and emotional learning. Journal of School Health, 70(5), 186-190.
Elias, M. J., Zins, J. E.,Weissberg, R. P., Frey, K.S., Greenberg, M.T., Haynes, N. M., Kessler, R., Schwab-Stone, M. E., & Shriver, T. P. (1997). Promoting social and emotional learning. Guidelines for educators. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.
Feeney-Kettler, K. A., Kratochwill, T. R., Kaiser, A. P., Hemmeter, M. L., & Kettler, R. J. (2010). Screening young children’s risk for mental health problems: A review of four measures. Assessment for Effective Intervention, 35(4), 218-230.
Fox, L., Hemmeter, M., Snyder, P., Binder, D. P., & Clarke, S. (2011). Coaching early childhood educators to implement a comprehensive model for promoting young children’s social competence. Topics in Early Childhood Special Education, 31(3), 178 – 192.
Greenberg, M. T., Domitrovitch, C., & Bumbarger, B. (2001). The prevention of mental disorders in school-aged children: current state of the field. Prevention and Treatment, 4(1). Ανακτήθηκε 11 Φεβρουαρίου, 2015, από :http://www.journals.apa.org/prevention/volume4/pre0040001a.html
Greenberg, M. T., Weissberg, R. P., O'Brien, M. U., Zins, J. E., Fredericks, L., Resnik, H., & Elias, M. J. (2003). Enhancing school-based prevention and youth development through coordinated social, emotional, and academic learning. American psychologist, 58(6-7), 466-486.
Guerney, L. (2000). Filial therapy into the 21st century. International Journal of Play Therapy, 9(2), 1 – 17.
Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2001). Early teacher–child relationships and the trajectory of children's school outcomes through eighth grade. Child development, 72(2), 625-638.
Han, S. S., & Weiss, B. (2005). Sustainability of teacher program implementation of school-based mental health programs. Journal of Abnormal Child Psychology, 33, 665–679.
Han, S. S., Catron, T., Weiss, B., & Marciel, K. K. (2005). A teacher-consultation approach to social skills training for pre-kindergarten children: Treatment model and short-term outcome effects. Journal of Abnormal Child Psychology, 33(6), 681-693.
Indoe, D. (1998). School psychology and mental health interventions in the United Kingdom: Educating education in mental health. School Psychology Review, 27(1), 97-105.
Καλύβα, Π. (2016). Ψυχο-κοινωνική συμπεριφορά και διαπροσωπικές δεξιότητες σε παιδιά που ζουν σε ιδρύματα. (Διδακτορική διατριβή). Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Ψυχολογίας. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Knitzer, J. (1993). Children’s mental health policy: Challenging the future. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 1, 8-16.
Koglin, U., & Peterman, F. (2011). The effectiveness of the behavioural training for preschool children. European Early Childhood Education Research Journal, 19(1), 97–111.
Kourkoutas, E., Georgiadi, Μ., & Xatzaki, Μ. (2011). Teachers’ perceptions of pupils’ social dysfunctions: A combined qualitative and quantitative approach. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 3870-3880.
Καμπέρη-Τζουριάδου, Ε., & Πανταζή, Σ. (2004). Παιχνίδια-δραστηριότητες συνεργασίας, επίλυσης συγκρούσεων. Παιδαγωγικά παιχνίδια. Ιωάννινα: Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Κόνσολας, Μ. (2007). Η συναισθηματική αγωγή στην προσχολική εκπαίδευση. Μια κριτική προσέγγιση στο πλαίσιο του ΔΕΠΣΣ. 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 4- 6 Μαΐου 2007 (σ.440- 446). Αθήνα. Ανακτήθηκε 14 Απριλίου, 2012, από: http://www.elliepek.gr/documents/4o_synedrio_eisigiseis/440_447.pdf
Κουρμούση, Ν. (2012). Εκπαίδευση σε ατομικές και κοινωνικές δεξιότητες στο πλαίσιο της αγωγής υγείας στο νηπιαγωγείο. (Διδακτορική διατριβή). Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα.
Kουρμούση, Ν., & Κούτρας, Β. (2011). Βήματα για τη ζωή. Αθήνα: Παπαζήση.
Κυριακίδου, Μ., Πορσέλη, Α., & Τερζοπούλου, Γ. (2006). Ο Πυξιδούλης κι η Πυξιδούλα στο νηπιαγωγείο. Συκιές Θεσσαλονίκης: Πυξίδα.
Lutz, M. N., Fantuzzo, J., & McDermott, P. (2002). Multidimensional assessment of emotional and behavioral adjustment problems of low-income preschool children: Development and initial validation. Early Childhood Research Quarterly, 17, 338–355.
Lynch, K. B., Geller, R. S., & Schmidt, M. G. (2004). Multi-year evaluation of the effectiveness of a resilience-based prevention program for young children. The Journal of Primary Prevention, 24(3), 335-353.
Μαγκώτσιου, Ε. (2007). Δημιουργία, εφαρμογή και αξιολόγηση προγράμματος κοινωνικών δεξιοτήτων στο μάθημα της φυσικής αγωγής. (Διδακτορική διατριβή). Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ).
Μαραγκουδάκη, Ε. (2007α). Εκπαιδευτικές παρεμβάσεις για την προώθηση της ισότητας των φύλων στο σχολείο: Βιβλίο - εγχειρίδιο για τους/τις εκπαιδευτικούς. Ιωάννινα: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Ειδική Υπηρεσία Διαχείρησης ΕΠΕΑΚ) Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα ΦΠΨ, Τομέας Παιδαγωγικής.
Μαραγκουδάκη, Ε. (2007β). Προγράμματα υποστήριξης αρχικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης γυναικών. Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην εκπαιδευτική. Ιωάννινα: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Ειδική Υπηρεσία Διαχείρησης ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ-2000-2006 – Μέτρο 4.1 – Ενέργεια 4.1.1 Κατηγορία Πράξης 4.1.1.δ), Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα ΦΠΨ, Τομέας Παιδαγωγικής.
McCabe, P. C., & Altamura, M. (2011). Empirically valid strategies to improve social and emotional competence of preschool children. Psychology in the Schools, 48(5), 513-540.
McCabe, P. C., & Marshall, D. J. (2006). Measuring the Social Competence of Preschool Children With Specific Language Impairment Correspondence Among Informant Ratings and Behavioral Observations. Topics in Early Childhood Special Education, 26(4), 234-246.
McMahon, S. D., Washburn, J., Felix, E. D., Yakin, J., & Childrey, S. D. (2000). Violence prevention: Program effects on urban preschool and kindergarten children. Applied and Preventive Psychology, 9, 271–281.
Morrison, M. O., & Bratton, S. C. (2010). Preliminary investigation of an early mental health intervention for Head Start programs: Effects of Child Teacher Relationship Training on children's behavior problems. Psychology in the Schools, 47(10), 1003-1017.
Μπατσούτα, Μ., & Παπαγιαννίδου, Χ. (2006). Διερεύνηση των επιμορφωτικών αναγκών των νηπιαγωγών. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, 11, 143-157.
Μυλωνάκου - Κεκέ, Η. (1996). Η δυναμική της οικογένειας μέσα από τα παιδικά σχέδια: Έρευνα στο σχολικό περιβάλλον με την αξιοποίηση του σχεδίου της οικογένειας σε δράση (Διδακτορική Διατριβή). Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, Αθήνα.
Μυλωνάκου - Κεκέ, Η. (2006). Σύγχρονες Θεωρητικές Προσεγγίσεις στην Επικοινωνία Σχολείου, Οικογένειας και Κοινότητας. Αθήνα: Ατραπός.
Μυλωνάκου - Κεκέ, Η. (2007). Σχολείο, Οικογένεια και Κοινότητα. Αναπτύσσοντας τη συνεργασία. Αθήνα: Αυτοέκδοση.
Μυλωνάκου - Κεκέ, Η. (2009). Συνεργασία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας: θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Παπαζήση.
National Association for the Education of Young Children (NAEYC) (2009). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8.A position statement of the National Association for the Education of Young Children. Washington, DC: NAEYC. Ανακτήθηκε 17 Σεπτεμβρίου, 2014, από: http://www.naeyc.org/about/woyc/facts.asp
National Center for Educational Statistics (2000). Digest of education statistics. US Government Printing Office, Wasbington, DC.
Network, E. C. C. R. (2003). Does amount of time spent in child care predict socioemotional adjustment during the transition to kindergarten?. Child Development, 74(4), 976-1005.
Ντολιοπούλου, Ε. (2007). Η υποχρεωτικότητα στο ελληνικό Νηπιαγωγείο. Στο Μ. Κακανά & Α. Σιμούλη (Εκδ.), Η προσχολική εκπαίδευση στον 21ο αιώνα (σ. 60-70). Αθήνα: Επίκεντρο.
Παπαδιώτη - Αθανασίου, Β. (2000). Οικογένεια και όρια. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Παπαθεοφίλου, Ρ., Σώκου-Μπάδα, Κ., Μιχελογιάννης, Ι., & Παντελάκης, Σ. (1989). Σχολική Επίδοση. Κοινωνικοί, ψυχικοί και σωματικοί παράγοντες: Ψυχική διαταραχή και σχολική επίδοση. Ψυχολογικά Θέματα, 1(3), 211-229.
Παρασκευόπουλος, Ι.Ν. (1985). Εξελικτική Ψυχολογία. Αθήνα.: Αυτοέκδοση.
Πούλου, Μ. (2008). Κοινωνική και συναισθηματική μάθηση: Μια προσέγγιση πρόληψης και αντιμετώπισης συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών των μαθητών στο σχολείο. Στο Ε. Τζελέπη-Γιαννάτου (Εκδ.), Θέματα διαχείρισης προβλημάτων σχολικής τάξης, τόμος Β΄. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 97-133. Διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο: http://www.pi-schools.gr/programs/sxoltaxi/tomos_B.pdf
Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός – Πρότυπο Υλικό. Αναλυτική παρουσίαση προγραμμάτων και δράσεων για τη διαφορετικότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη βία και την Αντιρατσιστική αγωγή. Αθήνα: Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΕΚΔΙΒΙΜ του Υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Ι-RED Ιδιαίτερο Ινστιτούτο για τα Δικαιώματα, την Ισότητα & την Ετερότητα.
Πρώτα βήματα. Εγχειρίδιο για τη Βασική Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα - Διεθνής Αμνηστία (2007). (Μτφρ. Α. Γιαννόγκονα, Κ. Παπαχρήστος & Α. Συλλιγαρδάκη). Αθήνα: Πατάκη.
Pianta, R., & Walsh, D. (1996). High risk children in the schools: Creating sustaining relationships. New York: Routledge.
Raver, C. C., Jones, S. M., Li-Grining, C. P., Metzger, M., Champion, K. M. & Sardin, L. (2008). Improving preschool classroom processes: Preliminary findings from a randomized trial implemented in Head Start settings. Early Childhood Research Quarterly, 23, 10–26.
Rose-Krasnor, L., & Denham, S. (2009). Social-emotional competence in early childhood. In K. H. Rubin, W. M. Bukowski & B. Laursen (Eds.), Handbook of peer interactions, relationships, and groups (pp. 162 – 179). New York: Guilford Press.
Στάππα-Μουρτζίνη, Μ. (2010). Αγωγή Υγείας: Βασικές αρχές-Σχεδιασμός προγράμματος-Εγχειρίδιο για εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αθήνα: ΟΕΔΒ.
Shure, M. B. (1997). Interpersonal cognitive problem solving: Primary prevention of early high-risk behaviors in the preschool and primary years. In G. W. Albee & T. P. Gullotta (Eds.), Primary prevention works (pp. 167–188). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Stormont, M., Reinke, W., & Herman. (2011). Teachers’ knowledge of evidence-based interventions and available school resources for children with emotional and behavioral problems. Journal of Behavioral Education, 20, 138 – 147.
Thomas, J. M., & Guskin, K. A. (2001). Disruptive behavior in young children: what does it mean? Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 40(1), 44-51.
Τριλίβα, Σ., Αναγνωστοπούλου, Τ. & Χατζηνικολάου, Σ. (2008). Ούτε καλύτερος, ούτε χειρότερος, απλά διαφορετικός. Αθήνα: Gutenberg.
Χατζηπαναγιώτου, Π. (2001). Η Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών: Ζητήματα Οργάνωσης, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης. Αθήνα: Τυπωθήτω-Γ. Δαρδανός.
Χατζηχρήστου, Χ. (2004). Εισαγωγή στη Σχολική Ψυχολογία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Χατζηχρήστου, Χ. (2011). Κοινωνική και Συναισθηματική Αγωγή στο Σχολείο. Πρόγραμμα για την προαγωγή της ψυχικής Υγείας και της Μάθησης στη Σχολική Κοινότητα. Εκπαιδευτικό Υλικό Ι. Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Νηπιαγωγείο, Α΄και Β΄ Δημοτικού. Αθήνα: Τυπωθήτω.
Χατζηχρήστου, Χ. (2013). Η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και η προαγωγή του θετικού κλίματος στη σχολική κοινότητα: Βασικοί προστατευτικοί παράγοντες για την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού Προσκεκλημένη ομιλία στην Ημερίδα για τον σχολικό εκφοβισμό. Διοργάνωση Σύλλογος Διδασκόντων 7ου Δημοτικού Σχολείου Κηφισιάς. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, Κέντρο Γαία, Κηφισιά, 28 Μαΐου, Αθήνα.
Χατζηχρήστου, Χ., & Hopf, D. (1992). Προβλήματα συμπεριφοράς και σχολικής επίδοσης μαθητών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από τους συνομηλίκους τους. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 16, 141-161.
Webster‐Stratton, C., Reid, M., & Stoolmiller, M. (2008). Preventing conduct problems and improving school readiness: evaluation of the incredible years teacher and child training programs in high‐risk schools. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49(5), 471-488.
Weissberg, R. P., Kumpfer, K. L., & Seligman, M. E. (2003). Prevention that works for children and youth: An introduction. American Psychologist, 58(6-7), 425-432.
World Health Organization WHO (1990). The introduction of a mental health component into primary health care. Geneva: WHO.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)