Η επίδραση του σχολικού κλίματος στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης


Δημοσιευμένα: May 5, 2020
Λέξεις-κλειδιά:
σχολικό κλίμα επαγγελματική ικανοποίηση εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Κωνσταντίνα Βασίλειος Κοζιώρη
Γεώργιος Αλεξανδρόπουλος
https://orcid.org/0000-0001-9520-8565
Περίληψη

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να μελετήσει τη σχέση μεταξύ σχολικού κλίματος και επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Παράλληλα, να διερευνήσει την επίδραση που ασκούν τα δημογραφικά - επαγγελματικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων (φύλο, ηλικία, σχέση εργασίας, έτη υπηρεσίας, ειδικότητα, μορφωτικό επίπεδο) στη σχέση αυτή. Το δείγμα αποτέλεσαν 161 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, που υπηρετούσαν σε δημοτικά σχολεία της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου. Ειδικότερα, για να μετρήσουμε την επαγγελματική ικανοποίηση χρησιμοποιήσαμε το Job Satisfaction Index, ενώ για το σχολικό κλίμα το Revised School Level Environment Questionnaire. Στα ευρήματά μας διαφαίνεται ότι υπάρχει θετική και στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ όλων των μεταβλητών του σχολικού κλίματος με την επαγγελματική ικανοποίηση, με ισχυρότερες αυτές που αφορούν τη συνεργασία μαθητών - εκπαιδευτικών, καθώς και των εκπαιδευτικών μεταξύ τους. Επίσης, ο βαθμός επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών είναι υψηλός, ενώ το κλίμα των σχολείων που υπηρετούν χαρακτηρίζεται ως ανοιχτό - θετικό. Το φύλο και το μορφωτικό επίπεδο δε διαφοροποιούν καμία από τις μελετώμενες μεταβλητές. Αντίθετα, η ειδικότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαφοροποίησης της επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών, ενώ η ηλικία, η σχέση εργασίας, τα έτη προϋπηρεσίας και η ειδικότητα επιδρούν σχεδόν σε όλες τις μεταβλητές του σχολικού κλίματος.

 

 

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Βιογραφικά Συγγραφέων
Κωνσταντίνα Βασίλειος Κοζιώρη
Δασκάλα Π.Ε. 70 - Med
Γεώργιος Αλεξανδρόπουλος, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
Καθηγητής- Σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
Αναφορές
Ανθοπούλου, Σ-Σ. (1999). Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού. Στο: Αθανασούλα-Ρέππα, Α., Κατσουλάκης, Σ., Μαυρογιώργος, Γ. Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού (τομ. Β΄, σελ. 17-92). Πάτρα: ΕΑΠ.
Αντωνόπουλος, Ν. (2017). «Παράγοντες που συμβάλλουν στην επαγγελματική ικανοποίηση των Ελλήνων εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης». (Διπλωματική εργασία). Πάτρα: ΕΑΠ.
Βασιλάκη, Δ. (2012). Η σημασία της παρώθησης και των κινήτρων ως παράγοντας της επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. (Μεταπτυχιακή εργασία). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Π.Τ.Δ.Ε.
Beare, H., Caldwell, B.J., & Millikan, R. (1989). Creating an Excellent School. London: Routledge.
Bogler, R., & Nir, A. E. (2012). The importance of teachers' perceived organizational support to job satisfaction: What's empowerment got to do with it? Journal of Educational Administration, 50, 287-306.
Brayfield, A. H., & Rothe, H. F. (1951). An index of job satisfaction. Journal of applied psychology, 35, 307-311.
Brown, G. J., & Henry, D. (1992). Using the climate survey to drive school reform. Contemporary Education, 63(4), 277.
Chaplain, R. P. (1995). Stress and job satisfaction: A study of English primary school teachers. Educational Psychology, 15(4), 473-489.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2008). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Collie, R. J., Shapka, J. D., & Perry, N. E (2012). School Climate and Social - Emotional Learning: Predicting Teacher Stress, Job Satisfaction and Teaching Efficacy. Journal of Educational Psychology American Psychological Association 104(4), 1189-1204.
Creswell, J. W. (2011). Η έρευνα στην εκπαίδευση. Σχεδιασμός διεξαγωγή και αξιολόγηση της ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας (μτφ.: Ν. Κουβαράκου). Αθήνα: Εκδόσεις Ίων/ Έλλην.
Δημητρόπουλος, Ε. Γ. (1998). Η επαγγελματική ανάπτυξη του ατόμου και οι σχετικές θεωρίες. Στο: Κασσωτάκης, Ι. Μ. (2004). Συμβουλευτική και Επαγγελματικός Προσανατολισμός. Αθήνα: Εκδόσεις Δαρδανός.
Dinham, S., & Scott, C. (1998). A three-domain model of teacher and school executive career satisfaction. The Journal of Educational Administration, 36(4), 362-378.
Dinham, S., & Scott, C. (2000). Moving into the third outer domain of teacher satisfaction. The Journal of Educational Administration, 38(4), 379-396.
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. London: Sage Publications Ltd.
Fisher, D. L., & Fraser, B. J. (1990). School climate: Assessing and improving school environments (Set: Research Information for Teachers No. 2, Item 4). Melbourne, Australia: Australian Council for Educational Research.
Ζουρνατζή, Ε., Τσιγγίλης, Ν., Κουστέλιος, Α., & Πιντζοπούλου, Ε. (2006). Επαγγελματική ικανοποίηση καθηγητών φυσικής αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής, 3(2), 18-28.
Georgellis, Y., & Lange, T. (2012). Traditional versus Secular Values and the Job-Life Satisfaction Relationship across Europe. British Journal of Management, 23, 437-454.
Grayson, J. L., & Alvarez, H.K. (2008). School climate factors relating to teacher burnout: A mediator model. Teaching and teacher education, 24(5), 1349-1363.
Ηλιοφώτου Μ., Γεωργίου Μ., Σωκράτους Μ. (2014). Επαγγελματική Ικανοποίηση Εκπαιδευτικών. Θεωρία και Σύγχρονη Έρευνα. Αθήνα: Ίων.
Ho, C. L., & Au, W. T. (2006). Teaching satisfaction scale measuring job satisfaction of teachers. Educational and Psychological Measurement, 66, 172-185.
Hoy, W. K., & Miskel, C. (2005). Educational Administration Theory, Research and Practice (7th ed.). New York: Mc Graw-Hill, Inc.
Hoy, W. K. & Miskel, C. (2013). Educational Administration Theory, Research and Practice (9th ed.). New York: Mc Graw-Hill, Inc.
Huang, S. Y. L, & Waxman, H. C. (2009). The association of school environment to student teachers· satisfaction and teaching commitment. Teaching and Teacher Education, 25(2), 235-243.
James, L. R., & Tetrick, L.E. (1986). Confirmatory factor analytic tests of three causal models relating job perceptions to job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 71 (1), 77- 82.
Johnson, B., & Stevens, J. J. (2006). Student achievement and elementary teachers· perceptions of school climate. Learning Environments Research, 9(2), 111-122.
Johnson, B., Stevens, J.J., & Zvoch, K. (2007). Teachers' perceptions of school climate: A validity study of scores from the revised school level environment questionnaire. Educational and psychological measurement, 67, 833-844.
Καβούρη, Π. (1998). Το σχολικό κλίμα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: ένας σημαντικός παράγοντας της αξιολόγησης και αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 27, 181-201.
Κάντας, Α. (1997). Οργανωτική - Βιομηχανική ψυχολογία. Κίνητρα - Επαγγελματική ικανοποίηση - Ηγεσία (2η έκδ.). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Καρατάσιος, Γ., & Καραμήτρου, Α. (2008). Η διαμόρφωση θετικού κλίματος ως παράγοντας ποιότητας της εκπαιδευτικής μονάδας. Πρακτικά διημερίδων, Αθήνα, Ίδρυμα Ευγενίδου, 20-21 Μαρτίου 2008 & Θεσσαλονίκη, Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ, 17-18 Απριλίου 2008, 48-53.
Κατσής, Α., Σιδερίδης, Γ., Εμβαλωτής, Α. (2010) Στατιστικές μέθοδοι στις κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα: Τόπος.
Kafetsios, K., & Zampetakis, L. A. (2008). Emotional intelligence and job satisfaction: Testing the mediatory role of positive and negative affect at work. Personality and Individual Differences, 44, 712-722.
Koustelios, A. (1991). The relationships between organizational cultures and job satisfaction in three selected industries in Greece. University of Manchester, Manchester, UK.
Lawler, E. E., & Porter, L. W. (1967). The effect of performance on job satisfaction. Industrial Relations, 7(1), 20-28.
Λιάκου, Γ. (2015). Προσωπικότητα και επαγγελματική ικανοποίηση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. (Μεταπτυχιακή εργασία). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. Handbook of industrial and organizational psychology. Chicago: Rand McNally, 1297- 1349.
Matloga, E. S. (2005). Investigating job satisfaction of primary and secondary rural farm school teachers (Unpublished doctoral dissertation). University of Johannesburg, Johannesburg, South Africa.
Ματσαγγούρας, Γ. Η. (2003). Η Σχολική Τάξη. Χώρος, Ομάδα, Πειθαρχία, Μέθοδος. (3η εκδ., Τόμ. Α ). Αθήνα: Ιδίου.
Menon, M. E., Papanastasiou, E., & Zembylas, M. (2008). Examining the relationship of job satisfaction to teacher and organizational variables: Evidence from Cyprus. International Studies in Educational Administration, 36(3), 75-87.
Orzea, I.E. (2016). Teachers· perspective on school climate. Bulletin of the Transilvania University of Braşov. Series VII: Social sciences. Law, 9(58), 147-152.
Παρασκευόπουλος, Ι. (1993). Μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας: έννοια, χαρακτηριστικά, είδη και στάδια της επιστημονικής έρευνας (Τόμ. Α). Αθήνα: Αυτοέκδοση.
Πασιαρδή, Γ. (2001). Το σχολικό κλίμα: θεωρητική ανάλυση και εμπειρική διερεύνηση των βασικών παραμέτρων του. Αθήνα: Τυπωθήτω.
Πασιαρδής, Π. (2004). Εκπαιδευτική ηγεσία - Από την περίοδο της ευμενούς αδιαφορίας στη σύγχρονη εποχή. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Πατσάλης, Χ., & Παπουτσάκη, Κ.(2016). Επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο παράδειγμα των εκπαιδευτικών της 9ης Περιφέρειας Σ.Σ. Π.Ε. Αττικής. Επιστημονικό Βήμα, 14, 249-261.
Rentoul, A. J., & Fraser, B. J. (1983). Development of a school-level environment questionnaire. Journal of Educational Administration, 21, 21-39.
Rice, R. W., McFarlin, D. B., & Bennett, D. E. (1989). Standards of comparison and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 74(4), 591-598.
Robson, C. (2010). Η έρευνα του πραγματικού κόσμου. Αθήνα: Gutenberg.
Sergiovanni, T.J. & Starratt, R.J. (2002). Supervision: a Redefinition. (7th ed.). Singapore: McGraw-Hill.
Shouksmith, G., Pajo, K., & Jepsen, A. (1990). Construction of a multidimensional scale of job satisfaction. Psychological Reports, 67(2), 355-364.
Σωτηρίου, Α., & Ιορδανίδης, Γ. (2015). Σχέσεις μεταξύ του σχολικού κλίματος και της επαγγελματικής ικανοποίησης των δασκάλων. Preschool and Primary Education, 3(1), 80-100.
Taylor, D., & Tashakkori, A. (1995). Decision participation and school climate as predictors of job satisfaction and teachers· sense of efficacy. Journal of Experimental Education, 63, 217–230.
Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S., & Higgins-D’Alessandro, A. (2013). A review of school climate research. Review of educational research, 83(3), 357-385.
Τικταπανίδης, Δ. (2017). «Διερεύνηση της σχέσης του σχολικού κλίματος και της επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών στη Δευτεροβάθμια Τεχνική - Επαγγελματική Εκπαίδευση Δυτικής Μακεδονίας».(Διπλωματική εργασία). Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα.
Τσατσουλή, Α.(2017). «Αξιολόγηση του σχολικού κλίματος από τη σκοπιά των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Θεσπρωτίας». (Μεταπτυχιακή εργασία). Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα.
Τσολακίδης, Ι. (2010). Το οργανωσιακό κλίμα στα σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Η περίπτωση των Γενικών Λυκείων του Νομού Μαγνησίας. Μεταπτυχιακή εργασία. Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Π.Τ.Δ.Ε.
Voris, B. C. (2011). Teacher efficacy, job satisfaction, and alternative certification in early career special education teachers (Unpublished Doctoral Dissertation, University of Kentucky). Retrieved March 2019 from https://uknowledge.uky.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1158&context=gradschool_diss
Wang, M.T., & Degol, J.L. (2015). School Climate: A Review of the Construct, Measurement, and Impact on Student Outcomes. Educational Psychology Review, 28(2), 315-352.
Χατζηπαντελή, Π. (1999). Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Χυτήρης, Λ. Σ. (2013). Οργανωσιακή συμπεριφορά. Η ανθρώπινη συμπεριφορά σε οργανισμούς και επιχειρήσεις. Αθήνα: ΦΑΙΔΙΜΟΣ.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)