| More

Ο ρόλος του υποστηρικτικού πλαισίου στην ανάπτυξη του σχολικού εκφοβισμού: Μία οικοσυστημική προσέγγιση

Views: 2600 Downloads: 589
Ιωάννης Γ. Κατσαντώνης (http://orcid.org/0000-0002-7557-8136), Ειρήνη Ασημακοπούλου (https://orcid.org/0000-0002-0447-4145), Μαρία Φρούντα (https://orcid.org/0000-0003-1602-3111)
Ιωάννης Γ. Κατσαντώνης, Ειρήνη Ασημακοπούλου, Μαρία Φρούντα

Περίληψη


Σύμφωνα με τα προγράμματα διεθνούς αξιολόγησης των μαθητών, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αύξηση των επιπέδων σχολικού εκφοβισμού (bullying) στα ελληνικά σχολεία. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει την επίδραση των υποστηρικτικών πλαισίων/ περιβαλλόντων στην ανάπτυξη του σχολικού εκφοβισμού στα ελληνικά σχολεία. Αξιοποιώντας τα δεδομένα Ν= 4.141 μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, διερευνήθηκε η επίδραση του υποστηρικτικού πλαισίου των συμμαθητών, των φίλων και της οικογένειας, καθώς και του κοινωνικο-οικονομικού υποβάθρου της οικογένειας στο σχολικό εκφοβισμό (κυβερνοεκφοβισμό και παραδοσιακό). Τα αποτελέσματα των μοντέλων δομικών εξισώσεων (SEM) έδειξαν πως μόνο τα υποστηρικτικά πλαίσια των συμμαθητών, των φίλων και της οικογένειας είχαν στατιστικά σημαντική επίδραση στον εκφοβισμό, μειώνοντας, έτσι, τα αντιλαμβανόμενα επίπεδα αυτού. Συμπερασματικά, προκρίνεται μια οικοσυστημική θεώρηση τόσο της ανάπτυξης, όσο και της αποδυνάμωσης του σχολικού εκφοβισμού. Εκπαιδευτικές και ψυχολογικές προεκτάσεις των ευρημάτων αυτών συζητούνται διεξοδικά.


Λέξεις κλειδιά


σχολικός εκφοβισμός; υποστηρικτικό πλαίσιο; συμμαθητές; γονείς; φίλοι

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Anderson, C.J., & Gerbing, W.D. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411-423. https://doi.org/10.1037//0033-2909.103.3.411

Andreou, E. (2001). Bully/Victim Problems and their Association with Coping Behaviour in Conflictual Peer Interactions Among School-age Children. Educational Psychology: An International Journal of Experimental Educational Psychology, 21(1), 59-66. http://dx.doi.org/10.1080/01443410125042

Antoniadou, Ν., & Kokkinos, C. (2015). A review of research on cyber-bullying in Greece. International Journal of Adolescence and Youth, 20(2), 185–201. http://dx.doi.org/10.1080/02673843.2013.778207

Athanasiades, C., & Deliyanni-Kouimtzis, V. (2010). The Experience of Bullying Among Secondary School Students. Psychology in the Schools, 47(1), 328-341. https://doi.org/10.1002/pits.20473

Berk, L. (2013). Child Development. New York, USA: Pearson

Biswas, T., Scott, G.J., Munir, K., Thomas, J.H., Huda, M.M., Hasan, M.M., de Vries, D.T., …, Mamun, A.A. (2020). Global variation in the prevalence of bullying victimisation amongst adolescents: Role of peer and parental supports. EClinicalMedicine, 20, 100276. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100276.

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press

Brown, B. B., & Larson, J. (2009). Peer relationships in adolescence. In R. M. Lerner & L. Steinberg (Eds.), Handbook of adolescent psychology: Contextual influences on adolescent development (p. 74–103). John Wiley & Sons, Inc.. https://doi.org/10.1002/9780470479193.adlpsy002004

Brown, T. (2015). Confirmatory factor analysis. New York, USA: Guilford Press

Byrne, B., & Van de Vijver, F. (2014). Factorial structure of the family values scale from a multilevel-multicultural perspective. International Journal of Testing, 14, 168-192. https://doi.org/10.1080/15305058.2013.870903

Creswell, J. (2012). Educational research: planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Boston: Pearson

Currie, C., Gabhainn, N.S., Godeau, E., & the International HBSC Network Coordinating Committee. (2009). The Health Behaviour in School-aged Children: WHO Collaborative Cross-National (HBSC) Study: Origins, concept, history and development 1982–2008. International Journal of Public Health, 54, 131–139. https://dx.doi.org/10.1007/s00038-009-5404-x

Fanti, Κ., Demetriou, Α., & Hawa, V. (2012). A longitudinal study of cyberbullying: Examining risk and protective factors. European Journal of Developmental Psychology, 9(2), 168-181. https://doi.org/10.1080/17405629.2011.643169

Firebaugh, G. (1978). A rule for inferring individual-level relationships from aggregate data. American Sociological Review, 43, 557-572. https://doi.org/10.2307/2094779

Hobza, V., Hamrik, Z., Bucksch, J., & De Clercq, B. (2017). The Family Affluence Scale as an Indicator for Socioeconomic Status: Validation on Regional Income Differences in the Czech Republic. International journal of environmental research and public health, 14(12), 1540. https://doi.org/10.3390/ijerph14121540.

Hu, L., & Bentler, P. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118.

Katsantonis, I. (2020α). Factors Associated with Psychological Well-Being and Stress: A Cross-Cultural Perspective on Psychological Well-Being and Gender Differences in a Population of Teachers. Pedagogical Research, 5(4), em0066. https://doi.org/10.29333/pr/8235

Katsantonis, I. (2020β). The Mechanism Underlying the Association of School Climate and Reading Achievement: The Mediating Role of Intrinsic Motivation and Reading Self-Concept in the Greek Context. Technium Social Sciences Journal, 7(1), 59–73. https://doi.org/10.47577/tssj.v7i1.402

Kline, R. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. New York, NY, USA: Guilford Press.

Košir, K., Klasinc, L., Špes, T., Pivec, T., Canka, C., & Horvat, M. (2020). Predictors of self-reported and peer-reported victimization and bullying behavior in early adolescents: the role of school, classroom, and individual factors. European Journal of Psychology of Education, 35, 381–402. https://doi.org/10.1007/s10212-019-00430-y.

McDonald, P. R. (2011). Test theory: A unified treatment. New York, NY: Routledge

Migliaccio, T, & Raskauskas, J. (2015). Bullying as a social experience: Social factors, prevention and intervention. Burlington, USA: Ashgate Publishing.

OECD. (2017). PISA 2015 Results (Volume III): Students' Well-Being. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264273856-12-en.

OECD. (2019). PISA 2018 Results (Volume III): What School Life Means for Students’ Lives. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/acd78851-en.

Olweus, D. (2012). Cyberbullying: An overrated phenomenon? European Journal of Developmental Psychology, 9(5), 520–538. http://dx.doi.org/10.1080/17405629.2012.682358

Olweus, D., & Limber, S. (2010). Bullying in school: evaluation and dissemination of the olweus bullying prevention program. American Journal of Orthopsychiatry, 80, 124–134. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.2010.01015.x

Papatraianou, L., Levine, D., & West, D. (2014). Resilience in the face of cyberbullying: anecological perspective on young people’s experiences of online adversity. Pastoral Care in Education, 32(4), 264-283. https://doi.org/10.1080/02643944.2014.974661

Psalti, A. (2012). Bullies, Victims, And Bully-Victims in Greek Schools: Research Data and Implications for Practice. Hellenic Journal of Psychology, 9, 132-157.

R Core Team. (2018). R: A language and environment for statistical computing. Vienna, Austria: R Foundation for Statistical Computing.

Rosseel, Y. (2012). lavaan: An R package for structural equation modeling. Journal of Statistical Software, 48(2), 1–36. doi: 10.18637/jss.v048.i02.

Shelton, L. (2019). The Bronfenbrenner Primer: A guide to develocology. New York, USA: Routledge

Šmigelskas, K., Vaičiūnas, T., Lukoševičiūtė, J., Malinowska-Cieślik, M., Melkumova, M., Movsesyan, E., & Zaborskis, A. (2018). Sufficient Social Support as a Possible Preventive Factor against Fighting and Bullying in School Children. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(5), 870. https://doi.org/10.3390/ijerph15050870

Smith, P. (2016). Bullying: Definition, types, causes, consequences and intervention. Social and Personality Psychology Compass, 10, 519–532. https://doi.org/10.1111/spc3.12266

Smith, P., Mahdavi, J., Carvalho, M., Fisher, S., Russell, S., & Tippett, N. (2008). Cyberbullying: its nature and impact in secondary school pupils. The Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49(4), 376-385. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2007.01846.x

Srabstein, J., & Leventhal, B. (2010). Prevention of bullying-related morbidity and mortality: a call for public health policies. Bulletin of the World Health Organization, 88, 403. https://doi.org/10.2471/blt.10.077123

Stanat, P., & Lüdtke, O. (2008). Multilevel issues in international large-scale assessment studies on student performance. In F. Van de Vijver, D. Van Hemert, & Y. Poortinga (Eds.), Multilevel Analysis of Individuals and Cultures (pp. 315-344). NY, USA: Lawrence Erlbaum.

Ttofi, M., Farrington, D., Lösel, F., Crago, R., & Theodorakis, N. (2016). School bullying and drug use later in life: a meta-analytic investigation. School Psychology Quarterly, 31, 8-27. https://doi.org/10.1037/spq0000120

UNESCO. (2019). Behind the numbers: Ending school violence and bullying. Paris, France: UNESCO.

Worsley, J., McIntyre, J., & Corcoran, R. (2019). Cyberbullying victimisation and mental distress: testing the moderating role of attachment security, social support, and coping styles. Emotional and Behavioural Difficulties, 24(1), 20-35. https://doi.org/10.1080/13632752.2018.1530497

Zych, I., Farrington, D., & Ttofi, M. (2019). Protective factors against bullying and cyberbullying: A systematic review of meta-analyses. Aggressive Violence and Behavior, 45, 4-19. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.06.008

Βλάχου, Μ., Μπότσογλου, Κ., & Ανδρέου, Ε. (2016). Πρώιμες μορφές σχολικού εκφοβισμού σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Έρευνα στην Εκπαίδευση, 5(1), 17-45. https://doi.org/10.12681/hjre.9096

Κατσαντώνης, Ι. (2020). Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση: Ζητήματα Πρακτικών Εφαρμογών στην Εκπαιδευτική Έρευνα. Στο Π. Γεωργογιάννης (Επιμ.), Αξιολόγηση της εκπαίδευσης, Πρακτικά 29ου Διεθνούς Συνεδρίου (σ.σ. 162-174). Πάτρα: Ινστιτούτο Δημοκρατίας, Πολιτισμού και Εκπαίδευσης (ΙΠΟΔΕ).


Εισερχόμενη Αναφορά



Copyright (c) 2021 Ιωάννης Γ. Κατσαντώνης, Ειρήνη Ασημακοπούλου, Μαρία Φρούντα

Creative Commons License
Η χρήση του περιεχομένου καθορίζεται από την άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.