Εργασιακή δέσμευση σχολικών φυσικοθεραπευτών/τριών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης: Ο ρόλος του σχολικού κλίματος και της αυτοαποτελεσματικότητας
Δημοσιευμένα:
Δεκ 22, 2025
Λέξεις-κλειδιά:
σχολικοί φυσικοθεραπευτές, εργασιακή δέσμευση, σχολικό κλίμα, αυτοαποτελεσματικότητα, ειδική αγωγή και εκπαίδευση
Περίληψη
Η παρούσα έρευνα μελέτησε την εργασιακή δέσμευση σχολικών φυσικοθεραπευτών/τριών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης (ΕΑΕ), εξετάζοντας παράλληλα τον ρόλο του αντιλαμβανόμενου σχολικού κλίματος και της αίσθησης αυτοαποτελεσματικότητας απέναντι στην εργασιακή τους δέσμευση. Συνολικά, 118 φυσικοθεραπευτές/τριες (75% γυναίκες) από όλη την Ελλάδα, που εργάζονταν σε σχολικές μονάδες ΕΑΕ της πρωτοβάθμιας (54%) και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (46%), συμπλήρωσαν ηλεκτρονικά κλίμακες αυτο-αναφοράς σχετικές με τις υπό μελέτη μεταβλητές. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εργασιακή δέσμευση των φυσικοθεραπευτών/τριών (αφοσίωση, απορρόφηση) κυμαίνεται σε επίπεδα άνω του μέσου όρου (βάσει του απαντητικού συστήματος της κλίμακας), ανεξαρτήτως φύλου. Παράλληλα, οι διαστάσεις του αντιλαμβανόμενου σχολικού κλίματος που αφορούν τη συναδελφική συνεργασία και την εφαρμογή εκπαιδευτικών/θεραπευτικών καινοτομιών στο σχολείο αλλά και τις σχέσεις με τους/τις μαθητές/τριες φάνηκε να συμβάλλουν θετικά στην εργασιακή δέσμευση των φυσικοθεραπευτών/τριών. Επιπροσθέτως, η αίσθηση αυτοαποτελεσματικότητας των φυσικοθεραπευτών/τριών ως προς την συνεργασία με συναδέλφους/ισσες και γονείς μαθητών/τριών, την εξασφάλιση πειθαρχίας καθώς και ως προς την κινητοποίηση των μαθητών/τριών και την εφαρμογή εκπαιδευτικών προσαρμογών φάνηκε να συμβάλλουν εξίσου θετικά στην εργασιακή δέσμευση των φυσικοθεραπευτών/τριών. Τα ευρήματα υποδηλώνουν την αναγκαιότητα εντατικοποίησης/σχεδιασμού σχολικών ψυχοεκπαιδευτικών δράσεων πρόληψης, με σκοπό την ενδυνάμωση συγκεκριμένων διαστάσεων του σχολικού κλίματος σε σχολικές δομές ΕΑΕ και της αυτοαποτελεσματικότητας των σχολικών φυσικοθεραπευτών/τριών που εργάζονται σε αυτές. Οι εν λόγω προτεινόμενες δράσεις δύναται να συμβάλουν θετικά στην εργασιακή δέσμευση των σχολικών φυσικοθεραπευτών/τριών ΕΑΕ.
Λεπτομέρειες άρθρου
- Πώς να δημιουργήσετε Αναφορές
-
Κορφιά Μ., Τουλούπης Θ., Σοφός Α., & Λυπουρλή Ε. (2025). Εργασιακή δέσμευση σχολικών φυσικοθεραπευτών/τριών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης: Ο ρόλος του σχολικού κλίματος και της αυτοαποτελεσματικότητας. Ψυχολογία: το περιοδικό της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας, 30(2), 212–228. https://doi.org/10.12681/psy_hps.42234
- Ενότητα
- ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ
Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Το περιοδικό ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ έχει υιοθετήσει μία πολιτική Platinum open-access. Τα έξοδα υποβολής, επεξεργασίας ή δημοσίευσης των εργασιών καλύπτονται από την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία. Τα πνευματικά δικαιώματα των δημοσιευμένων εργασιών προστατεύονται από την άδεια 'Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International'. Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Η άδεια αυτή επιτρέπει σε τρίτους, να χρησιμοποιούν την εργασία σε οποιαδήποτε μορφή, με την προϋπόθεση της διατήρησης των διατυπώσεων που προβλέπονται στην άδεια σχετικά με την αναφορά στον αρχικό δημιουργό και την αρχική δημοσίευση στο περιοδικό ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Επιπλέον, κάθε διανομή της εργασίας οφείλει να γίνεται με τους ίδιους όρους διανομής, δηλαδή με την ίδια άδεια Creative Commons.
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Ahghar, G. (2016). School climate and teachers. In G. W. McGiboney (Ed.), The psychology of school climate (pp. 74-84). Cambridge Scholars Publishing.
Al Badi, F. M., Cherian, J., Farouk, S., & Al Nahyan, M. (2023). Work engagement and job performance among nurses in the public healthcare sector in the United Arab Emirates. Journal of Asia Business Studies, 17(5), 1019-1041. https://doi.org/10.1108/JABS-06-2022-0216
Alqarni, S. A. Y. (2020). How school climate predicts teachers' organizational silence. International Journal of Educational Administration and Policy Studies, 12(1), 12-27. https://doi.org/10.5897/IJEAPS2020.0642
Ancarani, A., Mauro, C. D., & Giammanco, M. D. (2018). Linking organizational climate to work engagement: A study in the healthcare sector. International Journal of Public Administration, 42(7), 547-557. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1491595
Antoniou, A. S., Pavlidou, K., Charitaki, G., & Alevriadou, A. (2024). Profiles of teachers’ work engagement in special education: The impact of burnout and job satisfaction. International Journal of Disability, Development and Education, 71(4), 650-667. https://doi.org/10.1080/1034912X.2022.2144810
Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Leiter, M. P., & Taris, T. W. (2008). Work engagement: An emerging concept in occupational health psychology. Work & Stress, 22(3), 187-200. https://doi.org/10.1080/02678370802393649
Bandura, A. (2002). Social cognitive theory in cultural context. Applied Psychology, 51(2), 269-290. https://doi.org/10.1111/1464-0597.00092
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W H Freeman.
Berry, J. W., Arends, N., Hoglo, H., Rubado, A., Lundwall, H., & Ludwick, M. (2023). Work engagement among physical therapists and physical therapist assistants. Journal of Allied Health, 52(4), e193-e199.
Billingsley, B. S. (2004). Special education teacher retention and attrition: A critical analysis of the research literature. The Journal of Special Education, 38(1), 39-55. https://doi.org/10.1177/00224669040380010401
Budiongan, J., & Corpuz, G. (2024). School climate and teachers’ work engagement in misamis oriental: Basis for development plan. European Modern Studies Journal, 8(2), 129-162. https://doi.org/10.59573/emsj.8(2).2024.13
Cabana-Mamani, A., Ccalachua, S., Morales-García, W.C., Paredes-Saavedra, M., & Morales-García, M. (2024). Self-efficacy and emotional intelligence as predictors of work engagement in peruvian health personnel. Salud Ciencia y Tecnología, 4, 888. https://doi.org/10.56294/saludcyt202
Carpenter-Song, E., & Torrey, W. C. (2015). ‘‘I always viewed this as the real psychiatry’’: Provider perspectives on community psychiatry as a career of first choice. Community Mental Health, 51, 258-266. https://doi.org/10.1007/s10597-014-975
Chan, E., Ho, S., Ip, F., & Wong, M. (2020). Self-efficacy, work engagement, and job satisfaction among teaching assistants in Hong Kong’s inclusive education. SAGE Open, 10(3), 1-11. https://doi.org/10.1177/2158244020941008
Chen, H. X., Liu, W. J., Liu, B., Huang, Z. F., Zhang, Q. P., Xiao, X. L., Lai, W., & Zheng, S. Y. (2023). Influence of work engagement and self-efficacy of nurses on clinical practice ability in burn intensive care unit. Chinese Journal of Burns and Wound Repair, 39(8), 779-786. https://doi.org/10.3760/cma.j.cn501225-20220905-00
Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Routledge.
Cohen, J., & Geier, V. K. (2010). School climate research summary: January 2010. Center for Social and Emotional Education. http://www.schoolclimate.org/climate/research.php
Corbeanu, A., & Iliescu, D. (2023). The link between work engagement and job performance. Journal of Personnel Psychology, 22(3), 111-122. https://doi.org/10.1027/1866-5888/a000316
Cruz, J. P., Alquwez, N., & Balay-odao, E. (2022). Work engagement of nurses and the influence of spiritual climate of hospitals: A cross-sectional study. Journal of Nursing Management, 30(1), 279-287. https://doi.org/10.1111/jonm.13492
Dan, X., Huang, Y., Ren, J. H., Tian, Y. L., & He, Y. L. (2023). Professional nursing practice environment and work engagement: The mediating roles of self-efficacy and achievement motivation. The Journal of Nursing Research, 31(4), 1-11. https://doi.org/10.1097/jnr.0000000000000563
Demerouti, E., Cropanzano, R., Bakker, A., & Leiter, M. (2010). From thought to action: Employee work engagement and job performance. In A. B. Bakker, & M. P. Leiter (Eds.), Work engagement: A handbook of essential theory and research (pp. 147-163). Psychology Press.
Dreer, B. (2022). Teacher well-being: Investigating the contributions of school climate and job crafting. Cogent Education, 9(1), 2044583. https://doi.org/10.1080/2331186X.2022.2044583
Evans, K., Papinniemi, A., Vuvan, V., Nicholson, V., Dafny, H., Levy, T., & Chipchase, L. (2022). The first year of private practice - new graduate physiotherapists are highly engaged and satisfied but edging toward burnout. Physiotherapy Theory and Practice, 40(2), 262-275. https://doi.org/10.1080/09593985.2022.2113005
Fu, W., Pan, Q., Zhang, C., & Cheng, L. (2020). Influencing factors of Chinese special education teacher turnover intention: understanding the roles of subject well-being, social support, and work engagement. International Journal of Developmental Disabilities, 68(3), 342-353. https://doi.org/10.1080/20473869.2020.1780553
Gómez-Salgado, J., Domínguez-Salas, S., Romero-Martín, M., Romero, A., Coronado-Vázquez, V., & Ruiz-Frutos, C. (2021). Work engagement and psychological distress of health professionals during the COVID-19 pandemic. Journal of Nursing Management, 29(5), 1016-1025. https://doi.org/10.1111/jonm.13239
Hagen, S., Bergheim, L. T. J., & Torp, S. (2024). Exploring job demands and resources influencing mental health and work engagement among physical therapists: a cross-sectional survey of Norwegian physical therapists. Physiotherapy Theory and Practice, 41(3), 532-543. https://doi.org/10.1080/09593985.2024.2348731
Hakanen, J. J., Ropponen, A., Schaufeli, W. B., & De Witte, H. (2019). Who is engaged at work? A large-scale study in 30 European Countries. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 61(5), 373-381. https://doi.org/10.1097/JOM.0000000000001528
Jiang, C., & Jiang, S. (2024). Is work–family enrichment important to social workers’ life meaning? A serial mediation model of self-efficacy and work engagement. The British Journal of Social Work, 54(6), 2681-2697. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcae036
Jiao, C., Qian, J., & Liu, H. (2022). The relationship between preschool inclusive education teachers’ organizational support and work engagement: The mediating role of teacher self- efficacy. Frontiers in Psychology, 13, 900835. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.90083
Johnson, B., Stevens, J. J., & Zvoch, K. (2007). Teachers' perceptions of school climate: A validity study of scores from the Revised School Level Environment Questionnaire. Educational and Psychological Measurement, 67(5), 833-844. https://doi.org/10.1177/0013164406299102
Kuok, A. C. H., Teixeira, V., Forlin, C., Monteiro, E., & Correia, A. (2020). The effect of self- efficacy and role understanding on teachers’ emotional exhaustion and work engagement in inclusive education in Macao (SAR). International Journal of Disability, Development and Education, 69(5), 1736-1754. https://doi.org/10.1080/1034912X.2020.180894
Landqvist, L., & Schad, E. (2021). Perceptions of work and work engagement among school psychologists in Sweden. International Journal of School & Educational Psychology, 10(4), 447-460. https://doi.org/10.1080/21683603.2021.1879697
Li, B., Li, Z., & Wan, Q. (2019). Effects of work practice environment, work engagement, and work pressure on turnover intention among community health nurses: Mediated moderation model. Journal of Advanced Nursing, 75(12), 3485-3494. https://doi.org/10.1111/jan.14130
Liu, M., Liu, L., Lv, Z., Ma, F., Mao, Y., & Liu, Y. (2023). Effects of burnout and work engagement in the relationship between self-efficacy and safety behaviours - A chained mediation modelling analysis. Journal of Advanced Nursing, 80(4), 1473-1483. https://doi.org/10.1111/jan.15925
Lopes, J., & Oliveira, C. (2017). Classroom discipline: Theory and practice. In J. P. Bakken (Ed.), Classrooms. Volume 2: Academic content and behavior strategy instruction for students with and without disabilities (pp. 231-254). Nova Science Publishers, Inc.
Mieres, A. C., Kirby, R. S., Armstrong, K. H., Murphy, T. K., & Grossman, L. (2012). Autism spectrum disorder: An emerging opportunity for physical therapy. Pediatric Physical Therapy: The Official Publication of the Section on Pediatrics of the American Physical Therapy Association, 24(1), 31-37. https://doi.org/10.1097/PEP.0b013e31823e06d1
Milne, N., & Macdonald, K. (2020). School-based physiotherapy services in Australia. The international organization of physical therapists in paediatrics (IOPTP) Newsletter. https://71d3eecdd3584043b57d0a1cb1a9bd95.filesusr.com/ugd/2a564c_e54180ec9d42486ca5df1b801198ae4a.pdf
Minghui, L., Lei, H., Xiaomeng, C., & Potměšilc, M. (2018). Teacher efficacy, work engagement, and social support among Chinese special education school teachers. Frontiers in Psychology, 9, 648. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00648
Moczulska, M., Waldemar, G., & Grego-Planer, D. (2024). The impact of employee collaboration and competition on team work engagement. Current Psychology, 43(21), 1-13. https://doi.org/10.1007/s12144-024-05702-5
Mura, A. L., Nonnis, M., Scrima, F., & Fornara, F. (2023). Promoting the work engagement of the health worker: The role of secure workplace attachment, perceived spatial-physical comfort, and relationship with patients. Journal of Environmental Psychology, 85, 101937. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2022.101937
Murangi, A., Rothmann, S., & Nel, M. (2022). Special education teachers’ job demands-resources profiles and capabilities: Effects on work engagement and intention to leave. Frontiers in Psychology, 13, 942923. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.942923
Naqshbandi, M. M., Kabir, I., Ishak, N. A., & Islam, M. Z. (2024). The future of work: Work engagement and job performance in the hybrid workplace. The Learning Organization, 31(1), 5-26. https://doi.org/10.1108/TLO-08-2022-0097
National School Climate Council. (2007). The school climate challenge: Narrowing the gap between school climate research and school climate policy, practice guidelines and teacher education policy. http://www.schoolclimate.org/climate/advocacy.php
Νεστορίδης, Χ. (2008). Κινητικές αναπηρίες σε παιδιά. ΕΠΕΑΕΚ: Πρόσβαση για όλους. https://prosvasimo.iep.edu.gr/docs/pdf/epimorfwtiko-uliko-kinhtikes/kinhtikes_1.pdf
Νόμος 2817/2000. Εκπαίδευση ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις. Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (ΦΕΚ: 78, τ.Α', 14/03/2000). https://www.kodiko.gr/nomothesia/document/188694/nomos-2817-2000#google_vignette
Orgambídez, A., Borrego, Y., & Vázquez-Aguado, O. (2020). Linking self-efficacy to quality of working life: The role of work engagement. Western Journal of Nursing Research, 42(10), 821-828. https://doi.org/10.1177/0193945919897637
Πράσινος, Β., & Σαλβαρά, Μ. (2022). Φυσικοθεραπεία στο ειδικό σχολείο και στο Κέντρο Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης (Κ.Ε.Σ.Υ.): Προκλήσεις για το παρόν και το μέλλον. Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στην Εκπαίδευση, 1(1), 50-67. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/imegeeinterdisciplinary/article/view/27124
Rosyanti, D. M., Armanu, A., & Ratnawati, K. (2021). Teacher work engagement in inclusive school. Jurnal Aplikasi Manajemen, 19(1), 92-98. https://doi.org/10.21776/ub.jam.2021.019.01.09
Russo, A., De Luca, R., Cicero, G., Civilleri, A., Bronte, G., Dispenza, J. & Pace, F. (2014). Well-being among Italian medical oncologists: an exploratory study. Oncology, 86(2), 72-78. https://doi.org/10.1159/000354642
Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: A multi-sample study. Journal of Organizational Behavior, 25(3), 293-315. http://dx.doi.org/10.1002/job.248
Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2003). Test manual for the Utrecht Work Engagement Scale. [Unpublished manuscript]. Utrecht University. http://www.schaufeli.com/
Schaufeli, W. B., Bakker, A. B., & Salanova, M. (2006). The measurement of work engagement with a short questionnaire: A cross-national study. Educational and Psychological Measurement, 66(4), 701-716. https://doi.org/10.1177/0013164405282471
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71-92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Schwab, S. (2020). Inclusive and special education in Europe. In U. Sharma, & S. J. Salend (Eds.), Oxford research encyclopedia of education (pp. 807-819). Oxford University Press. http://dx.doi.org/10.1093/acrefore/9780190264093.013.1230
Shavit, R., Kushnir, T., Gottlieb, U., & Springer, S. (2022). Cross-cultural adaptation, reliability, and validity of a Hebrew version of the physiotherapist Self-Efficacy Questionnaire adjusted to low back pain treatment. Healthcare, 11(1), 85. https://doi.org/10.3390/healthcare11010085
Siddique, A., Khanum, B., & Haleem, B. (2022). Work engagement and job performance of teachers: A correlational study. Global Educational Studies Review, 7(1), 502-516. https://doi.org/10.31703/gesr.2022(VII-I).48
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2007). Dimensions of teacher self-efficacy and relations with strain factors, perceived collective teacher efficacy, and teacher burnout. Journal of Educational Psychology, 99(3), 611-625. https://doi.org/10.1037/0022-0663.99.3.611
Σπανού, Γ. (2021). Γνώσεις και απόψεις εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής για την ποιότητα του σχολικού χώρου: Εμπειρική ερευνά στη Ρόδο. [Αδημοσίευτη Μεταπτυχιακή εργασία]. Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Ιδρυματικό Αποθετήριο HELLANICUS. http://hdl.handle.net/11610/22389
Starr, J. A., Holmes, M. B., Riley, E., McDonnell, B., Driscoll, L., Camarinos, J., Grabowska, W., & Harbaugh, A. G. (2020). A quantitative measurement of physical therapists' empathy and exploration of the relationship with practice setting and work engagement. Evaluation & the Health Professions, 43(4), 255-263. https://doi.org/10.1177/0163278719864687
Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S., & Higgins-D’Alessandro, A. (2013). A review of school climate research. Review of Educational Research, 83(3), 357-385. https://doi.org/10.3102/0034654313483907
Thomopoulou, V. (2013). Special education in Greece and Europe–The necessity of inclusion. In EDULEARN13 Proceedings (pp. 5811-5816). IATED.
Torp, S., & Bergheim, L. T. J. (2022). Working environment, work engagement and mental health problems among occupational and physical therapists. Scandinavian Journal of Occupational Therapy, 30(4), 505-519. https://doi.org/10.1080/11038128.2022.2154261
van Lankveld, W., Jones, A., Brunnekreef, J. J., Seeger, J. P. H., & Bart Staal, J. (2017). Assessing physical therapist students' self-efficacy: measurement properties of the Physiotherapist Self- Efficacy (PSE) questionnaire. BMC Medical Education, 17(1), 250. https://doi.org/10.1186/s12909-017-1094-x
Υπουργική Απόφαση 27922/Γ6/2007. Καθορισμός των ιδιαίτερων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων: α) Του εκπαιδευτικού προσωπικού, που υπηρετεί σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής (ΣΜΕΑ) της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ειδικά σχολεία, τμήματα ένταξης), και σε προγράμματα ειδικής αγωγής (παράλληλη στήριξη και παροχή διδασκαλίας στο σπίτι). β) Του ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού και του ειδικού βοηθητικού προσωπικού, που υπηρετεί στις σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (ΦΕΚ: 449/Β/03-4-2007). https://www.e-nomothesia.gr/kat-ekpaideuse/ya-27922-g6-2007.html
Wan, Q., Li, Z., Zhou, W., & Shang, S. (2018). Effects of work environment and job characteristics on the turnover intention of experienced nurses: The mediating role of work engagement. Journal of Advanced Nursing, 74(6), 1332-1341. https://doi.org/10.1111/jan.13528
Wang, J., Wang, Y., Zhu, N., & Qiu, J. (2024). Special education teachers’ emotional intelligence and its relationships with social support, work engagement and job performance: a job demands-resources theory’s perspective. International Journal of Developmental Disabilities, 70(5), 814-823. https://doi.org/10.1080/20473869.2022.2149893
Xue, X., Qiao, J., Li, Y., Zhang, Q., Wang, Y., Wang, J., & Xu, C. (2023). Relationship between work engagement and healthy work environment among Chinese ICU nurses: The mediating role of psychological capital. Nursing Open, 10(9), 6248-6257. https://doi.org/10.1002/nop2.1866
Yongzhan, L. (2018). The relationship between work family conflict, emotional intelligence and work engagement among Special Education Teachers. Studies of Psychology and Behavior, 16(1), 103-110. https://psybeh.tjnu.edu.cn/EN/Y2018/V16/I1/103
Zousmer, S., Stiller, C., Thompson, K., Wilson, C., & Kondratek, M. (2023). School-based physical therapists’ perceptions about becoming effective practitioners through professional development. Physical & Occupational Therapy in Pediatrics, 43(5), 611-629. https://doi.org/10.1080/01942638.2023.2169092
